Staking, PoS, DPoS - czyli wszystko o stakingu [Crypto 101] | CrypS.

Staking, PoS, DPoS – czyli wszystko o stakingu

7 min
Patryk Chodyniecki
Staking kryptowalut - Proof of Stake (PoS) oraz Delegated Proof of Stake (DPoS) Blockchain

Wiele os贸b postrzega stakowanie (z ang. staking) jako alternatyw臋 dla g贸rnictwa (z ang. mining). Nie trzeba w tym wypadku posiada膰 i dogl膮da膰 skomplikowanej aparatury, a jedynie przechowywa膰 艣rodki w danym portfelu kryptowalutowym, co skutkuje zapewnieniem bezpiecze艅stwa oraz p艂ynnego dzia艂ania danej sieci blockchain. Stakowanie oznacza w skr贸cie blokowanie kryptowalut po to, aby otrzyma膰 nagrody w postaci jednostek danej kryptowaluty. Wi臋kszo艣膰 projekt贸w pozwala na stakowanie aktyw贸w cyfrowych bezpo艣rednio z portfela kryptowalutowego. Istniej膮 jednak gie艂dy, kt贸re oferuj膮 swoim u偶ytkownikom us艂ug臋 stakowania (jak np. Binance). Na ten moment najwa偶niejsz膮 kwesti膮 jest pe艂ne zrozumienie stakingu, kt贸re nie b臋dzie mia艂o miejsca, je艣li nie zapoznamy si臋 z dzia艂aniem Proof of Stake (PoS) oraz Delegated Proof of Stake (DPoS).

Z tego artyku艂u dowiesz si臋:

  1. Czym jest Proof of Stake (PoS)?
  2. Czym jest Delegated Proof of Stake (DPoS)?
  3. Na czym polega stakowanie?
  4. Jak oblicza si臋 nagrody za stakowanie?
  5. Co to jest staking pool?
  6. Co to jest cold staking?
  7. Jakie kryptowaluty podlegaj膮 stakingowi?

Czym jest Proof of Stake (PoS)?

Algorytm Proof of Stake (Dow贸d Stawki) to mechanizm konsensusu, kt贸ry pozwala blockchainom oszcz臋dza膰 energi臋 przy jednoczesnym zachowaniu w艂a艣ciwej decentralizacji. Mechanizm ten powsta艂, aby weliminowa膰 luki i problemy obecne w algorytmie stosowanym w sieci Bitcoina 鈥 Proof of Work (PoS).

W sieci bitcoina g贸rnicy rywalizuj膮 o to, kto rozwi膮偶e 艂amig艂贸wk臋 matematyczn膮, a osoba, kt贸ra zrobi to najszybciej dodaje blok i otrzymuje wynagrodzenie w postaci BTC. Sam problem zwi膮zany jest z wielo艣ci膮 arbitralnych oblicze艅 i wymaganej do tego energii eletrkycznej, co uwa偶ane jest za du偶y minus (du偶e zu偶ycie energii elektrycznej, drogi sprz臋t do kopania).

R贸偶nica mi臋dzy PoS, a PoW

Istnieje spos贸b na utrzymanie decentralizacji sieci bez ponoszenia wysokich koszt贸w obliczeniowych w zwi膮zku z rozwi膮zywaniem zagadek. W tym momencie na ratunek przychodzi Proof of Stake, kt贸rego g艂贸wnym za艂o偶eniem jest to, 偶e do potwierdzania blok贸w wykorzystuje si臋 inwestycj臋 „wewn臋trzn膮” (w艂asn膮 kryptowalut臋) zamiast „zewn臋trznej” (pr膮d, koparki). Uczestnicy sieci mog膮 鈥渂lokowa膰鈥 swoje monety. Nast臋pnie, w r贸偶nych odst臋pach czasu protok贸艂 w spos贸b losowy przypisze prawo do zatwierdzenia bloku dla jednego z uczestnik贸w. Jest to zatem u艂atwiona i pasywna wersja „g贸rnictwa” znanego z Bitcoina.

Szansa na bycie wylosowanym nie zale偶y od tego, kto tworzy blok, lub jak szybko rozwi膮zuje zagadki.聽Prawdopodobie艅stwo wyboru jest wprost proporcjonalne do ilo艣ci zablokowanych monet. Oznacza to, 偶e im wi臋cej kryptowalut jest blokowanych przez konkretny w臋ze艂, tym wi臋ksza szansa na to, 偶e w艂a艣nie ten podmiot zostanie wylosowany jako walidator blok贸w (ang. Minter) i wynagrodzony.

Nagrody dla walidator贸w PoS

Istnieje pogl膮d, wed艂ug kt贸rego model algorytmu Proof of Stake, w por贸wnaniu do Proof of Work umo偶liwia zwi臋kszenie stopnia skalowalno艣ci blockchain贸w. W艂a艣nie z tego powodu Ethereum przechodzi z PoW do PoS, w zestawie aktualizacji technicznych nazwanych ETH 2.0.

Zalet膮 PoS jest r贸wnie偶 fakt, 偶e atakowanie sieci blockchain jest du偶o bardziej kosztowne, gdy偶 w pe艂ni udany atak wymaga艂by posiadania co najmniej 51% wszystkich istniej膮cych kryptowalut danego blockchaina. Oczywi艣cie taki atak jest tym 艂atwiejszy, im ta艅sza i bardziej dost臋pna jest dana kryptowaluta. Hakowanie ma r贸wnie偶 wi臋kszy wp艂yw na modele zarz膮dzania PoS ni偶 na PoW. Po zhakowaniu danej sieci g贸rnicy trac膮, wi臋cej ni偶 tylko swoj膮 kryptowalut臋; trac膮 swoje miejsce na platformie. Nie mog膮 ju偶 bra膰 udzia艂u w g艂osowaniu, w przeciwie艅stwie do PoW, gdzie g贸rnicy trac膮 tylko swoje cyfrowe zasoby. Te wady doprowadzi艂y do 鈥嬧媜pracowania Delegated Proof of Stake (DPoS).

Czym jest Delegated Proof of Stake (DPoS)?

Proof of Stake posiada r贸wnie偶 alternatywn膮 wersj臋, kt贸ra zosta艂a stworzona w 2014 roku przez Daniela Larimera. Metoda nazywa si臋 Delegated Proof of Stake (DPoS). Dzia艂anie to zosta艂o po raz pierwszy przetestowane jako cz臋艣膰 blockchainu BitShares, lecz w nied艂ugim odst臋pie czasu inne sieci przej臋艂y ten model np. Steem i EOS.

Algorytm konsensusu DPoS dzia艂a podobnie jak udzia艂y w prawie handlowym. Metoda ta pozwala u偶ytkownikom traktowa膰 posiadane kryptowaluty niczym g艂osy, kt贸rych si艂a jest proporcjonalna do ich liczby. Za pomoc膮 tych g艂os贸w dokonuje si臋 wyboru delegat贸w, kt贸rych zadaniem jest zarz膮dzanie 艂a艅cuchem blok贸w w imieniu swoich wyborc贸w, zapewniaj膮c im konsensus oraz bezpiecze艅stwo. Delegaci okre艣lani s膮 r贸wnie偶 jako „po艣wiadczaj膮cy” (ang. witnesses), w zwi膮zku z ich rol膮 przy generowaniu i zatwierdzaniu nowych blok贸w.

Moc ka偶dego z interesariuszy (posiadaczy kryptowalut) jest zale偶na od ilo艣ci posiadanych kryptowalut. System g艂osowania za艣 r贸偶ni si臋 zale偶nie od projektu, jednak zazwyczaj ka偶dy z delegat贸w przedstawia w艂asn膮 propozycj臋 zwi膮zan膮 z rozwojem sieci, czy spo艂eczno艣ci, prosz膮c o g艂osy.

Cechy algorytmu Delegated Proof of Stake (DPoS)

Nagrody za staking w algorytmie Delegated Proof of Stake (DPoS) rozdzielane s膮 mi臋dzy wybranych delegat贸w, a Ci dziel膮 si臋 nimi proporcjonalnie ze swoimi wyborcami. Zalet膮 DPoS jest m.in. to, 偶e mo偶na osi膮gn膮膰 konsensus przy ma艂ej liczbie w臋z艂贸w waliduj膮cych. Takie dzia艂anie doprowadza do zwi臋kszenia wydajno艣ci sieci. Istnieje zagro偶enie, 偶e stosowanie tej metody prowadzi do zmniejszenia stopnia zdecentralizowania, gdy偶 jest ona skonstruowana na ma艂ej grupie w臋z艂贸w, maj膮cych na celu sprawdzanie poprawno艣ci transakcji. Warto doda膰, 偶e je艣li dany w臋ze艂 (delegat) nie spe艂nia swojej funkcji, zostanie szybko usuni臋ty i zast膮piony nowym.

Na czym polega stakowanie?

Zar贸wno algorytmy Proof of Stake jak (PoS) i Delegated Proof of Stake (DPoS) wymagaj膮 stakingu do funkcjonowania, czyli zamro偶enia odpowiedniej ilo艣ci kryptowalut. Uczestnicy, kt贸rzy blokuj膮 wi臋ksze kwoty, zwi臋kszaj膮 prawdopodobie艅stwo tego, 偶e zostan膮 wybrani na nast臋pnego walidatora w bloku. Umo偶liwia to wytwarzanie blok贸w bez konieczno艣ci posiadania skomplikowanego i drogiego sprz臋tu wydobywczego, kt贸rym jest na przyk艂ad uk艂ad ASIC.

Podczas gdy wydobycie kryptowalut za pomoc膮 uk艂ad贸w ASIC wymaga zainwestowania du偶ych 艣rodk贸w w sprz臋t, staking wymaga jedynie bezpo艣redniej inwestycji w dan膮 kryptowalut臋. 鈥濻taking鈥 oznacza zamra偶anie w pewien spos贸b swoich 艣rodk贸w, aby wzmocni膰 bezpiecze艅stwo sieci, jednocze艣nie umo偶liwiaj膮c tym, kt贸rzy to zrobi膮 zarobi膰, zwi臋kszaj膮c ilo艣膰 ich aktyw贸w. Ca艂y proces mo偶e przypomina膰 troch臋 odk艂adanie pieni臋dzy na lokat臋 w banku, jednak w tym wypadku zamro偶one aktywa zapewniaj膮 prawid艂owe funkcjonowanie sieci blockchain, a odsetki naliczane s膮 w kryptowalutach.

Czym jest i jak dzia艂a staking kryptowalut

Ka偶dy blockchain PoS ma konkretn膮 walut臋 stakowania. Istniej膮 sieci, kt贸re stosuj膮 system dw贸ch token贸w polegaj膮cy na tym, 偶e nagrody s膮 wyp艂acane za pomoc膮 odr臋bnego tokenu (dla przyk艂adu: zamra偶asz kryptowalut臋 „A”, otrzymuj膮c w nagrod臋 kryptowalut臋 „B”). W najprostszym t艂umaczeniu staking polega na przechowywaniu 艣rodk贸w na wskazanym portfelu, umo偶liwiaj膮c ka偶dej osobie wykonywanie r贸偶nych funkcji sieciowych. W zamian za to stakerzy otrzymuj膮 nagrody, przy czym mo偶e to r贸wnie偶 obejmowa膰 dodawanie 艣rodk贸w do 鈥瀞taking pool鈥檃鈥, o kt贸rym p贸藕niej wspomnimy.

Jak oblicza si臋 nagrody za stakowanie?

Odpowied藕 na to pytanie nie jest jednoznaczna. Sie膰 blockchain nie jest jednolita, a tym samym ka偶dy z jej element贸w mo偶e korzysta膰 z r贸偶nych metod obliczania nagr贸d. R贸偶ne projekty oferuj膮 r贸偶ne nagrody, a wszystkie z nich wyr贸偶niaj膮 czynniki, kt贸re wp艂ywaj膮 na wielko艣膰 wynagrodzenia. Czynniki, o kt贸rych mowa, to na przyk艂ad:

  • Czas aktywnego stakowania przez walidatora
  • Ilo艣膰 „zamro偶onych” monet
  • Stopa inflacyjna 艣rodk贸w
  • 艁膮czna suma stakowanych monet w sieci

Niekt贸re sieci nagradzaj膮 za staking w spos贸b procentowy. Tego rodzaju nagrody trafiaj膮 do walidator贸w w formie rekompensaty za inflacj臋, kt贸ra z kolei zach臋ca u偶ytkownik贸w sieci do tego, aby wydawali monety, a nie skupiali si臋 na ich przechowywaniu. Mimo i偶 takie dzia艂anie mo偶e doprowadzi膰 do cz臋stszego u偶ywania tych kryptowalut, to niew膮tpliwe walidatorzy maj膮 mo偶liwo艣膰 dokonania dok艂adnych oblicze艅 w zakresie tego, jakie nagrody s膮 przyznawane za stakowanie.

nagrody za staking

Dla przyk艂adu staking kryptowaluty LUNA聽daje u偶ytkownikom zaledwie 1,5% rocznie, a zastawione aktywa podlegaj膮 21-dniowemu okresowi odblokowania 艣rodk贸w. Z drugiej strony projekty takie jak Cosmos (ATOM) daj膮 roczny zwrot z inwestycji w wysoko艣ci ok. 8%, jednak podlega on mocnym wahaniom. Warto podkre艣li膰, 偶e harmonogram nagr贸d projektu mo偶e uwzgl臋dnia膰 nawet szanse na otrzymanie nagrody blokowej jak w przypadku Proof of Work, co dla niekt贸rych os贸b jest kolejn膮 korzy艣ci膮 zwi膮zan膮 ze stakowaniem.聽

Co to jest staking pool?

Staking pool jest miejscem w kt贸rym, to grupa os贸b posiadaj膮cych dane kryptowaluty 艂膮czy je razem z innymi, w celu zmaksymalizowania szans na to, aby m贸c sprawdza膰 bloki i otrzymywa膰 nagrody. 艁膮cz膮c stakowanie, u偶ytkownicy staking pool’a dziel膮 si臋 nagrodami wprost proporcjonalnie do swojego wk艂adu. Idea modelu puli jest podobna do tradycyjnej puli wydobywczej, kt贸ra obejmuje 艂膮czenie szybko艣ci mieszania w 艂a艅cuchu blokowym Proof of Work (PoW).

Zar贸wno wiedza, jak i czas to elementy niezb臋dne, aby utworzy膰, a nast臋pnie utrzyma膰 staking pool鈥檃. Takie pule wydobywcze s膮 najskuteczniejsze w sieciach, gdzie pr贸g wej艣cia jest odpowiednio wysoki. Maj膮c to na uwadze, wielu dostawc贸w pool鈥檌 pobiera op艂aty od nagr贸d, kt贸re otrzymuj膮 uczestnicy. Pool鈥檈 daj膮 r贸wnie偶 stakerom mo偶liwo艣膰 uzyskania dodatkowej elastyczno艣ci, przy czym stawka musi by膰 zablokowana na konkretny czas, a opr贸cz tego mie膰 wyznaczon膮 dat臋 wycofania lub rozwi膮zania, kt贸r膮 ustala protok贸艂. Ponadto zawsze wymagane jest minimalne saldo, ustalone po to, by odstraszy膰 ch臋tnych do z艂o艣liwego stakowania.

jak dzia艂a staking pool

Spora cz臋艣膰 staking pool鈥檌 wymaga niskiego, minimalnego salda, jednak偶e cz臋sto nie idzie to w parze z dodatkowym czasem, w kt贸rym mogliby艣my dokona膰 wyp艂aty. Tym samym do艂膮czenie do staking poola zamiast gry 鈥瀞olo鈥 mo偶e by膰 bardzo dobrym rozwi膮zaniem dla nowych uczestnik贸w, kt贸rzy chc膮 dzia艂a膰 w grupie i nie maj膮 du偶ej ilo艣ci coin贸w.

Co to jest cold staking?

Cold staking jest procesem w portfelu, kt贸ry odbywa si臋 bez dost臋pu do internetu, tak samo, jak 鈥瀋old wallet鈥. Podczas stakowania monet s膮 one zamra偶ane w portfelu. Je艣li portfel jest pod艂膮czony do sieci blockchain, nazywa si臋 go gor膮cym portfelem, poniewa偶 jest pod艂膮czony do internetu i podatny na ataki. Proces cold stakingu ten mo偶emy przeprowadzi膰 m.in. za pomoc膮 portfela sprz臋towego. Ciekawostk膮 jest fakt, 偶e istnieje mo偶liwo艣膰 uzyskania tego efektu przy wykorzytaniu portfela air gap. 艢rednia nagroda, jakiej mo偶esz si臋 spodziewa膰, po tej metodzie jest ni偶sza i wynosi oko艂o 2%.

Czym-jest-cold-staking

Sieci obs艂uguj膮ce 鈥瀋old staking鈥 daj膮 mo偶liwo艣膰 stakowania, jednocze艣nie gwarantuj膮c bezpieczne przechowywanie swoich funduszy w trybie offline, przy czym czyni膮 to wy艂膮cznie dla u偶ytkownik贸w dzia艂aj膮cych w trybie cold staking. Je偶eli interesariusz przetransferuje swoje aktywa z portfela, automatycznie zrzeka si臋 nagrody. Cold staking jest metod膮 korzystn膮 dla du偶ych graczy, kt贸rzy nie tylko stawiaj膮 na maksymaln膮 ochron臋 swoich 艣rodk贸w, ale jednocze艣nie chc膮 wesprze膰 przy tym sie膰.

Jakie kryptowaluty mo偶na stakowa膰?

W chwili obecnej spo艣r贸d kilku tysi臋cy kryptowalut po艂owa z nich oparta jest na algorytmie PoS. Poni偶ej wyr贸偶niamy najpopularniejsze z nich:

  • BNB
  • ADA
  • ALGO
  • DOT
  • XLM
  • CELO
  • BTS
  • TRON
  • XLM
  • DASH
  • NOW
  • NEO
  • PIVX
  • NEBL

Algorytm konsensusu DPoS zosta艂 stworzony przez Daniela Larimera, a g艂贸wne kryptowaluty, kt贸re s膮 oparte o tak膮 technologi臋 to:

  • TRX,
  • LUNA
  • EOS,
  • XTZ
  • ICX
  • LISK
  • BAND

R贸偶norodno艣膰 opcji wykorzystania kryptowalut oraz technologii blockchain dowodzi, 偶e kryptowaluty posiadaj膮 du偶y potencja艂, aby sta膰 si臋 trwa艂ym 藕r贸d艂em zarobku. Niestety, bez precyzyjnych i konkretnych regulacji prawnych w zakresie rynku kryptowalut, kt贸rych brak stanowi zapor臋 dla konsument贸w i instytucji finansowych do tego, aby zaufa艂y sektorowi kryptowalut, staking pozostanie wzgl臋dnie na uboczu.

Dodaj komentarz