fbpx

Staking, PoS, DPoS – czyli wszystko o stakingu

7 min
Patryk Chodyniecki
staking - pos - dpos Blockchain

Wiele osób postrzega stakowanie jako alternatywę dla górnictwa. Nie trzeba w tym wypadku posiadać i doglądać skomplikowanej aparatury, a jedynie przechowywać środki w danym portfelu kryptowalutowym, co skutkuje zapewnieniem bezpieczeństwa oraz płynnego działania sieci blockchain. Stakowanie oznacza w skrócie blokowanie kryptowalut po to, by otrzymać nagrody w postaci jednostek danej kryptowaluty. Większość sytuacji pozwala na stakowanie swoich monet bezpośrednio z portfela krypto. Istnieją jednak giełdy, które oferują swoim użytkownikom usługę stakowania (jak np. Binance). Na ten moment najważniejszą kwestią jest pełne zrozumienie stakingu, które nie będzie miało miejsca, jeśli nie zapoznamy się z działaniem Proof of Stake (PoS) oraz Delegated Proof of Stake (DPoS).

Z tego artykułu dowiesz się:

  1. Czym jest Proof of Stake (PoS)?
  2. Czym jest Delegated Proof of Stake (DPoS)?
  3. Na czym polega stakowanie?
  4. Jak oblicza się nagrody za stakowanie?
  5. Co to jest staking pool?
  6. Co to jest cold staking?
  7. Jakie kryptowaluty podlegają stakingowi?

Czym jest Proof of Stake (PoS)?

Algorytm Proof os Stake (Dowód Stawki) to mechanizm konsensusu, który pozwala blockchainom oszczędzać energię przy jednoczesnym zachowaniu właściwej decentralizacji. Mechanizm ten powstał by weliminować luki i problemy obecne w algorytmie stosowanym w bitcoinie – Proof of Work.

W sieci bitcoina górnicy rywalizują o to, kto rozwiąże łamigłówkę matematyczną, a osoba, która zrobi to najszybciej – dodaje blok i otrzymuje wynagrodzenie w postaci BTC. Sam problem związany jest z wielością arbitralnych obliczeń i wymaganej do tego energii eletrkycznej, co uważane jest za duży minus (duże zużycie energii elektrycznej, drogi sprzęt do kopania).

Istnieje sposób na utrzymanie zdecentralizowanej opcji sieci bez ponoszenia wysokich kosztów obliczeniowych w związku z rozwiązywaniem zagadek. W tym momencie na ratunek przychodzi Proof of Stake, którego głównym założeniem jest to, że do potwierdzania bloków wykorzystuje się inwestycję „wewnętrzną” (własną kryptowalutę) zamiast „zewnętrznej” (prąd, koparki). Uczestnicy sieci mogą “blokować” monety. Następnie, w różnych odstępach czasu protokół w sposób losowy przypisze prawo do zatwierdzenia bloku dla jednego z uczestników. Jest to zatem ułatwiona i bierna wersja „górnictwa” znanego z Bitcoina. Prawdopodobieństwo wyboru jest proporcjonalne do ilości zablokowanych monet. Oznacza to, że im więcej monet jest blokowanych przez konkretnyb węzeł, tym większa szansa na to, że właśnie ten podmiot zostanie wylosowany jako walidator bloków (ang. Minter; Forger) i wynagrodzony.

Prawo do bycia wylosowanym nie zależy od tego, kto tworzy blok, w jaki sposób rozwiązuje zagadki itd. Wylosowanie jest tym bardziej prawdopodobne, im więcej monet należy do stakujących osób. Istnieje pogląd, według którego produkcja bloków za pomocą stakingu umożliwia zwiększenie stopnia skalowości blockchainów. Takie zachowanie jest jedną z podstawowych przyczyn dla których planowane są migracje sieci Ethereum z PoW do PoS w zestawie aktualizacji technicznych zwanych łącznie ETH 2.0

Zaletą PoS jest również fakt, że atakowanie sieci blockchain w tym wypadku jest dużo bardziej kosztowne, gdyż w pełni udany atak wymagałby posiadania co najmniej 51% wszystkich istniejących kyrptowalut z danego blockchaina. Oczywiście atak taki jest tym łatwiejszy, im tańsza i bardziej dostępna jest dana kryptowaluta.

Czym jest Delegated Proof of Stake (DPoS)?

PoS posiada również alternatywną wersję, która została stworzona w 2014 roku przez Daniela Larimera. Metoda nazywa się Delegated Proof of Stake (DPoS). Działanie to zostało po raz pierwszy przetestowane jako część blockchainu BitShares, lecz w niedługim odstępie czasu inne sieci przejęły ten model np. Steem i EOS.

Algorytm konsensusu DPoS działa podobnie, jak udziały w prawie handlowym. Metoda pozwala użytkownikom traktować posiadane monety niczym głosy, których siła jest proporcjonalna do liczby posiadanych monet. Za pomocą tych głosów dokonuje się wyboru delegatów, których zadaniem jest zarządzanie łańcuchem bloków w imieniu swoich wyborców, zapewniając im konsensus oraz bezpieczeństwo. Delegaci określani są również jako „poświadczający” (ang. witnesses), w związku z ich rolą przy generowaniu i zatwierdzaniu nowych bloków. Moc każdego z interesariuszy (posiadaczy kryptowalut) jest zależna od ilości posadanych coinów.

System głosowania różni się zależnie od projektu, jednak zazwyczaj każdy z delegatów przedstawia własną propozycję związaną z rozwojem sieci czy społeczności i prosi o głosy interesariuszy.

Nagrody za staking w DPoS rozdzielane są między wybranych delegatów, a Ci dzielą się nimi proporcjonalnie ze swoimi wyborcami. Zaletą DPoS jest m.in to, że można osiągnąć konsensus przy małej liczbie węzłów walidujących. Takie działanie doprowadza do zwiększenia wydajności sieci. Istnieje zagrożenie, że stosowanie tej metody prowadzi do zmniejszenia stopnia zdecentralizowania, gdyż skonstruowane jest na małej grupie węzłów, które mają na celu sprawdzanie poprawności transakcji. Warto dodać, że jeśli dany węzeł (delegat) nie spełnia swojej roli, zostanie szybko usunięty i zastąpiony nowym.

Na czym polega stakowanie?

Zarówno algorytmy Proof of Stake jak (PoS) i Delegated Proof of Stake (DPoS) wymagają stakingu do funkcjonowania, czyli zamrożenia odpowiedniej ilości kryptowalut. Uczestnicy, którzy blokują większe kwoty zwiększają prawdopodobieństwo tego, że zostaną wybrani na następnego walidatora w bloku. Umożliwia to wytwarzanie bloków bez konieczności posiadania skomplikowanego i drogiego sprzętu wydobywczego, którym jest na przykład układ ASIC. Gdy wydobycie kryptowalut za pomocą układów ASIC wymaga zainwestowania dużych środków w sprzęt, staking wymaga jedynie bezpośredniej inwestycji w daną kryptowalutę. Staking nie polega na walce o kolejne bloki poprzez wykonywanie skomplikowanych obliczeń, lecz walidatory PoS są wybierane w oparciu o liczbę stakowanych monet. „Stake” oznacza przechowywanie monet, które ma zachęcić walidatorów do ingerowania w sieć celem wzmocnienia jej bezpieczeństwa. Ingerencja w tym wypadku polega na zapewnieniu płynności środków w sieci dzięki “zamrożeniu” monet. W zamian za to, „stakerzy” otrzymują wynagrodzenie. Cały proces może przypominać trochę odkładanie pieniędzy na lokatę w banku, jednak w tym wypadku zamrożone aktywa zapewniają prawidłowe funkcjonowanie sieci blockchain.

Każdy blockchain PoS ma konkretną walutę stakowania. Istnieją sieci, które stosują system dwóch tokenów polegający na tym, że nagrody są wypłacane za pomocą odrębnego tokenu. Można wskazać, że staking, w najprostszym tłumaczeniu, polega na przechowywaniu środków na wskazanym portfelu, a takie zachowanie daje możliwość każdej osobie wykonywania różnych funkcji sieciowych. W zamian za to stakerzy otrzymują nagrody, przy czym może to również obejmować dodawanie środków do „staking pool’a”.

Jak oblicza się nagrody za stakowanie?

Odpowiedź na to pytanie nie jest jednoznaczna. Sieć blockchain nie jest jednolita, a tym samym każdy z jej elementów może korzystać z różnych metod obliczania nagród. Mając na względzie wiele różnych czynników, część z tych sposobów działa na zasadzie „block-block”. Czynniki o których mowa, to określenie np..:

  • jaki jest rzeczywisty czas aktywnego stakowania przez walidatora i ile monet stakuje?
  • jaka jest stopa inflacji środków?
  • ile wynosi łączna suma stakowanych monet w sieci?
  • inne czynniki.

Niektóre sieci nagradzają za staking w sposób procentowy. Tego rodzaju nagrody trafiają do walidatorów w formie rekompensaty za inflację, która z kolei zachęca użytkowników sieci do tego, aby wydawali monety, a nie skupiali się na ich przechowywaniu. Mimo, iż takie działanie może doprowadzić do częstszego używania tych monet jako kryptowaluty, to niewątpliwe, dzięki takiemu zachowaniu, walidatorzy mają możliwość dokonania dokładnych obliczeń w zakresie tego, jakie nagrody są przyznawane za stakowanie.

Harmonogram nagród, który jest przewidywalny, może uwzględniać szanse na otrzymanie nagrody blokowej, co dla niektórych osób jest kolejną korzyścią w związku ze stakowaniem. Co więcej, z uwagi na to, że jest to informacja publiczna, takie zachowanie ma również wydźwięk pozytywny, a to dlatego, że dotrze do większej ilości uczestników, którzy również dołączą do grupy stakujących.

Co to jest staking pool?

Staking pool to grupa osób, które posiadają monety i łączą je wspólnie z innymi w celu zmaksymalizowania szans na to, aby móc sprawdzać bloki i otrzymywać nagrody. Łącząc stakowanie, dzielą się nagrodami proporcjonalnie do swojego wkładu do pool’a.

Zarówno wiedza, jak i czas to elementy niezbędne, aby utworzyć, a następnie utrzymać staking pool’a. Staking pool’e są najskuteczniejsze w sieciach, gdzie próg wejścia jest odpowiednio wysoki. Mając to na uwadze, wielu dostawców pool’i pobiera opłaty od nagród, które otrzymują uczestnicy.

Pool’e dają stakerom możliwość uzyskania dodatkowej elastyczności, przy czym stawka musi być zablokowana na konkretny czas, a oprócz tego mieć wyznaczoną datę wycofania lub rozwiązania, którą ustala protokół. Ponadto zawsze wymagane jest minimalne saldo, ustalone po to, by odstraszyć chętnych do złośliwego stakowania.

Spora część staking pool’i wymaga niskiego, minimalnego salda, jednakże często nie idzie to w parze z dodatkowym czasem, w którym moglibyśmy dokonać wypłaty. Tym samym dołączenie do staking poola zamiast gry „solo” może być bardzo dobrym rozwiązaniem dla nowych uczestników, którzy chcą działać w grupie i nie mają dużej ilości coinów.

Co to jest cold staking?

Cold staking jest procesem w portfelu, który odbywa się bez dostępu do internetu, tak samo jak „cold wallet”. Proces ten możemy przeprowadzić m.in za pomocą portfela sprzętowego. Ciekawostką jest fakt, że istnieje możliwość uzyskania tego efektu przy wykorzytaniu portfela air gap.

Sieci obsługujące „cold staking” dają możliwość stakowania, jednocześnie gwarantując bezpieczne przechowywanie swoich funduszy w trybie offline, przy czym czynią to wyłącznie dla użytkowników działających w trybie cold staking. Jeżeli interesariusz wytransferuje swoje monety z portfela, to automatycznie zrzeka się nagrody. Cold staking jest metodą korzystną dla dużych graczy, którzy nie tylko stawiają na maksymalną ochronę swoich środków, ale jednocześnie chcą wesprzeć przy tym sieć.

Jakie kryptowaluty można stakować?

W chwili obecnej spośród kilku tysięcy kryptowalut połowa z nich oparta jest na algorytmie PoS. Poniżej wyróżniamy najpopularniejsze z nich:

  • PIVX,
  • TRON,
  • LISK,
  • STELLAR,
  • KABBERRY,
  • NANO,
  • QTUM,
  • CARDANO

Algorytm konsensusu DPoS został stworzony przez Daniela Larimera, a główne kryptowaluty, które są oparte o taką technologię to:

  • LISK
  • BITSHARES,
  • STEEM,
  • ARK

Różnorodność opcji wykorzystania kryptowalut oraz technologii blockchain dowodzi, że kryptowaluty posiadają duży potencjał, aby stać się trwałym źródłem zarobku. Niestety, bez precyzyjnych i konkretnych regulacji prawnych w zakresie rynku kryptowalut, których brak stanowi zaporę dla konsumentów i instytucji finansowych do tego, aby zaufały sektorowi kryptowalut, staking pozostanie względnie na uboczu.

Dodaj komentarz