fbpx

Co to blockchain?

5 min
Michał Misiura
blockchain Blockchain

Co to jest blockchain?

  • technologia rejestrowania danych,
  • elektroniczny, rozproszony spis znajdujący się na urządzeniach osób, które z niego korzystają,
  • nikt nie złamał jego zabezpieczeń kryptograficznych, jak dotąd jest całkowicie bezpieczny,
  • po raz pierwszy wykorzystany w 2009 roku w kryptowalucie Bitcoin

Blockchain (z ang. łańcuch bloków) to technologia baz danych i system transakcyjny. Jest cyfrową księgą, do której każdy może zajrzeć, ale nikt nie jest w stanie zmieniać raz zapisanych w niej danych. W ten sposób osoby, które nie znają się wzajemnie i sobie nie ufają, mogą zawierać przez Internet całkowicie pewne umowy i transakcje. 

Dr hab. Krzysztof Piech na temat technologii blockchain:

Blockchain to taki rozproszony arkusz exela. Taki Google Spreadsheet, gdzie każdy zapisuje ile jest komu winien, ale nikt nie może sfałszować rozliczeń. Dzięki temu możemy mieć wiarygodną informację o tym kto co ma, ale to tylko wstęp. Zamiast stanu rozliczeń wyobraźmy sobie taki system do przechowywania dokumentów albo do liczenia głosów oddanych w wyborach, a może do przechowywania papierów wartościowych, aktów własności, albo patentów… 

Blockchain to system rozliczeniowy. Niektórzy mówią złośliwie – rozproszona baza danych, sprowadzając rolę blockchaina tylko do bycia jej kolejnym rodzajem. Blockchain to coś więcej. Coś co wnosi bardzo wiele nowości. Można dzięki niemu zdecentralizować prawie wszystko. 

Popatrzmy jak zmieniła się bankowość. Kiedyś urzędnik bankowy w imieniu klienta dokonywał za niego transakcje: pokwitował przyjęcie gotówki, wykonał przelew. Teraz logujemy się do bankowości mobilnej z komputera albo z komórki i robimy przelew. W tę stronę zmierza świat. Dzięki blockchainowi będziemy równie łatwo głosowali w wyborach, przesyłali pieniądze (tylko bez banku), robili całą masę innych dziwnych rzeczy. Blockchain to przepływ wartości. Jako ludzie będziemy mieć więcej praw, swobody i możliwości niż byli sobie w stanie, w przeszłości, wyobrazić filozofowie. W tym kierunku to zmierza i to jest świetne, bo żyjemy w naprawdę ciekawych czasach.

Jak działa blockchain?

Blockchain działa dzięki sieci peer-to-peer. To rozproszony system, który utrzymuje każdy użytkownik. Wszystkie komputery podpięte do blockchaina są węzłami (nodes) i odpowiadają za przeprowadzanie, zatwierdzanie i księgowanie transakcji. Są tylko użytkownicy. Nie ma:

  • regulatorów i pośredników,
  • systemów zarządzających,
  • centralnych komputerów. 

Nie ma niczego co jest ważniejsze od zwykłego użytkownika. Tzn. nikt nie ma tutaj specjalnego statusu. 

Sama nazwa blockchain, czyli łańcuch bloków lub łańcuch blokowy wyjaśnia sporo jeśli chodzi o działanie tej technologii:

  • Informacje są zapisane w bloku – to coś w rodzaju kartki w księdze rachunkowej, ogniwo łańcucha.
  • Gdy w bloku (na stronie) braknie miejsca – zaczyna zapisywać się nowy blok, a poprzedni pieczętuje (w jednym bloku w blockchainie Bitcoina mieści się zapis 4000 transakcji, jego rozmiar to 1 mb – co jest zasługą funkcji haszującej), zapieczętowany blok staje się ogniwem łańcucha. 
  • Każdy kolejny blok jest związany z poprzednim, w ten sposób łańcuch staje się dłuższy, ogniwa są połączone, bloków nie da się się od siebie oderwać.
  • Łańcuch dzielą wszystkie węzły sieci, jest nieustannie aktualizowany (przedłużany o nowe ogniwa).
  • Blockchain działa podobnie jak segregator – by wyjąć (i podmienić) konkretną kartkę, trzeba by było najpierw wyciągnąć te z wierzchu. Każdy blok jest zaszyfrowany i “stoją na nim” kolejne bloki. W związku z tym – nie da się wprowadzić zmian w już zapisanych transakcjach. 
  • Skąd wiadomo, że dane w bloku nie kłamią i każda osoba wydała dokładnie tyle bitcoinów ile posiada (nie wykorzystała swoich środków dwa razy)? Potwierdzaniem transakcji zajmuje się algorytm konsensusu. Bitcoin wykorzystuje algorytm górniczy – Proof-of-Work (PoW) <- pod tym linkiem obszerniej na ten temat.
    Ogółem i w ogromnym skrócie chodzi w nim o to, że użytkownicy sieci udostępniają moc obliczeniową swoich komputerów. Ich karty graficzne rozwiązują ciężką matematyczną łamigłówkę. Jeśli rozwiązanie pasuje do reszty łańcucha (jak było mówione bloki się łączą) znaczy to, że blok jest w porządku, transakcje są w porządku i wszyscy są zadowoleni. Jeżeli to nasz sprzęt znalazł rozwiązanie zagadki, system nam za to płaci. Tak generowane są nowe bitcoiny, proces nazywa się kopaniem, a użytkowników, którzy kopią – górnikami.
  • Po potwierdzeniu, że jest dobry, blok zostaje dołączony do blockchaina. Łańcuch robi się dłuższy.

Tak właśnie działa blockchain. Są w nim informacje o wszystkim co zaszło w sieci. Każda próba oszustwa jest błyskawicznie wykrywana i odrzucana. Rejestr jest dostępny dla wszystkich zainteresowanych. Ponieważ kolejne ogniwa tworzą łańcuch, logiczne jest, że właściwy blockchain jest najdłuższy – zawiera spis wszystkich transakcji od początku powstania. Tak oto mamy cyfrową księgę rachunkową, dostępną dla wszystkich w dokładnie takich samych kopiach. 

Jakie są zastosowania technologii blockchain?
Do czego przyda nam się blockchain?

Do kryptowalut, to oczywiste i pierwsze zastosowanie tego rejestru. W ich przypadku blockchain robi za książkę rachunkową, wielki bankowy wykaz wszystkich transakcji i jest podstawą ich działania. Blockchain może być także niezwykle przydatny w każdej innej dziedzinie gdzie potrzebujemy mieć pewność, że przedstawione dane nie kłamią. Dzięki swojej strukturze jest to jeden z najbezpieczniejszych systemów do ich przechowywania. Lepszy niż archiwa, sejfy i każda inna fizyczna skrytka, serwer lub chmura – dzięki niemu mamy tysiące/setki tysięcy/miliony kopii rozproszonych po całym świecie. Weź to spróbuj sfałszować albo zniszczyć..

Technologię Blockchain można wykorzystać do:

  • obiegu i przechowywania dokumentów: tworzenia bezpiecznych archiwów dla dokumentacji medycznej, administracji publicznej, faktur, danych osobowych, dyplomów uczelni, 
  • potwierdzania własności: akty posiadania, nieruchomości, prawa autorskie, 
  • usprawniania procesów produkcyjnych: np. budujemy sieć blockchain do zbierania danych o zużyciu surowców w naszych 5 fabrykach – dane spływają, baza się aktualizuje i trafia do magazynów i floty transportowej, 
  • zarządzania energią: np. mamy na dachu panel słoneczny i nasza energia trafia do sieci, tworzymy blockchain, w którym jest zapis tego do kogo trafia nasza energia i na tej podstawie dochodzi do rozliczeń,
  • operacji finansowych i handlowych każdego rodzaju: księgowania umów oraz transakcji, przeprowadzania transferów pieniężnych, obiegu akcji. 

Podsumowywując: blockchain jest szansą dla każdego obszaru, gdzie ważna jest przejrzystość i sprawny obieg informacji przy minimalizacji kosztów. Mamy do czynienia ze świeżą technologią: wciąż rozwijaną, adaptowaną, testowaną. Przypuszczalnie pojawią się nowe rozwiązania. 

Dodaj komentarz