Kurs Ethereum

Ethereum (często wpisywane jako „etherum” lub „etherium”) to zdecentralizowana platforma blockchain, na której działają inteligentne kontrakty, tokeny, NFT i aplikacje DeFi. Jej natywną kryptowalutą jest ether (ETH) — druga największa kryptowaluta świata po bitcoinie. ETH służy do opłacania transakcji w sieci (tzw. gas) i do stakingu, który od września 2022 roku zabezpiecza Ethereum w modelu Proof of Stake.

Najważniejsze informacje

Ethereum w skrócie — do czego służy?

Ethereum to platforma oprogramowania open source, na której można zbudować dowolny inteligentny kontrakt i zdecentralizowaną aplikację. Program zapisany w sieci wykonuje się dokładnie tak, jak go zaprogramowano, bez pośrednika. Na Ethereum powstały standardy tokenów (ERC-20, ERC-721 dla NFT), większość aplikacji DeFi, największe stablecoiny i sieci warstwy 2. Kontrakty pisze się najczęściej w języku Solidity.

Celem twórców było środowisko, w którym można wdrażać dowolne pomysły oparte na blockchainie — skalowalne, programowalne, bezpieczne i zdecentralizowane. Rozwiązania blockchainowe do udostępniania dokumentów klientom wdrażały w Polsce m.in. PKO Bank Polski i Alior Bank, a Poczta Polska wydała kolekcję NFT w sieci Polygon, zbudowanej wokół Ethereum.

Historia Ethereum

Pierwsza wersja sieci, Frontier, wystartowała 30 lipca 2015 roku po dwóch latach prac. Projekt powstał z inicjatywy ośmiu współzałożycieli:

• Vitalik Buterin — główny pomysłodawca i twarz projektu, do dziś jego nieformalny lider,
• Gavin Wood — napisał pierwszą implementację w C++, zaproponował język Solidity i był pierwszym dyrektorem technicznym Ethereum Foundation; w 2016 roku odszedł i stworzył Polkadot,
• Charles Hoskinson — późniejszy twórca Cardano; odszedł w 2014 roku po sporze o komercjalizację projektu,
• Joseph Lubin — współtwórca Ethereum Foundation, później założyciel firmy ConsenSys (m.in. portfel MetaMask),
• Anthony Di Iorio — jeden z pierwszych sponsorów projektu, twórca portfela Jaxx; w 2021 roku ogłosił odejście z branży kryptowalut, tłumacząc to troską o bezpieczeństwo,
• Amir Chetrit — znajomy Buterina z projektu Colored Coins; odszedł w 2014 roku,
• Jeffrey Wilcke — współtwórca implementacji Ethereum w języku Go (Geth), później zajął się tworzeniem gier,
• Mihai Alisie — współtwórca Bitcoin Magazine, pomógł zorganizować finansowanie i szwajcarską strukturę projektu.

Cała ósemka spotkała się 7 czerwca 2014 roku w wynajętym domu w szwajcarskim Zug, nazywanym „statkiem kosmicznym” (dolina stała się później zagłębiem kryptowalutowych start-upów). Prace programistyczne prowadziła początkowo spółka Ethereum Switzerland GmbH, a po kilku miesiącach opiekę nad siecią przejęła fundacja non-profit Ethereum Foundation, która do dziś stanowi zaplecze osobowe i technologiczne projektu.

Vitalik Buterin — twórca Ethereum

Vitalik Buterin urodził się w 1994 roku w Kołomnej pod Moskwą; gdy miał 6 lat, jego rodzina wyemigrowała do Kanady. Już w szkole podstawowej trafił do klasy dla szczególnie uzdolnionych dzieci, interesował się matematyką, programowaniem i ekonomią. Przez cztery lata uczył się w prywatnej szkole średniej Abelard School w Toronto, którą sam wspomina jako jeden z najciekawszych i najbardziej produktywnych okresów życia. O bitcoinie dowiedział się od ojca w wieku 17 lat; pisał dla Bitcoin Magazine i pracował jako programista przy projektach kryptowalutowych. W 2013 roku opublikował białą księgę Ethereum, a w 2014 roku porzucił studia na University of Waterloo, gdy otrzymał stypendium Thiela (100 tys. dolarów), i zajął się projektem na pełen etat.

ICO Ethereum

Rozwój sfinansowano sprzedażą tokenów (ICO) w lipcu i sierpniu 2014 roku: inwestorzy płacili bitcoinami, a w zamian otrzymywali pierwsze ethery. Zebrano równowartość ok. 18,3 mln dolarów, sprzedając ponad 60 mln ETH po ok. 0,31 dolara.

W 2016 roku włamanie do funduszu The DAO, zbudowanego na Ethereum, doprowadziło do sporu w społeczności. Większość zdecydowała się cofnąć skutki ataku zmianą protokołu, a przeciwnicy pozostali przy pierwotnym łańcuchu, który działa dziś jako Ethereum Classic (ETC).

Najważniejsze aktualizacje Ethereum

Ekosystem Ethereum

Na Ethereum każdy znający język programowania sieci może tworzyć:

• tokeny — w standardach ERC-20 (poradnik), ERC-721 (poradnik), ERC-1155 i ERC-4626,
• DAO, czyli zdecentralizowane autonomiczne organizacje,
• inteligentne kontrakty i zdecentralizowane aplikacje (dApps), m.in. giełdy, protokoły pożyczek i stablecoiny,
• usługi nazw, takie jak Ethereum Name Service.

Większość ruchu przeniosła się dziś do sieci warstwy 2 — takich jak Arbitrum, Optimism, Base czy Starknet — które wykonują transakcje taniej, a ich bezpieczeństwo opiera się na Ethereum. Na Ethereum działają też największe stablecoiny: USDT i USDC.

Ethereum Name Service

Ethereum Name Service (ENS) to rozproszony system nazw oparty na blockchainie — odpowiednik DNS w Web3. Adres w sieci Ethereum to długi ciąg znaków, np. „0xDC25EF3F5B8A186998338A2ADA83795FBA2D695E”. ENS pozwala przypisać mu czytelną nazwę, taką jak „adam.eth”, i używać jej zamiast adresu przy przelewach.

Opłaty transakcyjne — gas

Każda transakcja i wywołanie kontraktu kosztuje opłatę w etherze, liczoną w jednostkach gas — im bardziej złożona operacja, tym więcej gasu zużywa. Cenę gasu podaje się w gwei (1 ETH = 1 mld gwei). Od aktualizacji London (2021) podstawowa część opłaty jest spalana, a walidator dostaje tylko napiwek. Przelew w samej sieci Ethereum bywa kosztowny w okresach dużego ruchu, dlatego drobne transakcje wykonuje się zwykle w sieciach warstwy 2.

Ile jest ETH? Podaż i spalanie

Ether nie ma limitu podaży. Nowe ETH trafiają do walidatorów jako nagrody, a jednocześnie część każdej opłaty jest spalana. W okresach dużej aktywności spalanie przewyższało emisję i liczba ETH malała — tak było przez część czasu po przejściu na Proof of Stake. Od aktualizacji Dencun (2024) większość transakcji odbywa się w tanich sieciach warstwy 2, spala się mniej ETH i podaż znów powoli rośnie. Aktualną liczbę ETH w obiegu pokazujemy przy kursie na tej stronie.

Kopanie i staking ETH

Do 15 września 2022 roku Ethereum działało w modelu Proof of Work: ETH kopano kartami graficznymi, a od 2018 roku także koparkami ASIC (np. Antminer E3 firmy Bitmain). Górnicy rozwiązywali zadania algorytmu Ethash, a ponieważ samodzielne kopanie było nieopłacalne, łączyli moc w pulach wydobywczych. Po przejściu na Proof of Stake kopanie ETH się skończyło — górnicy sprzedali sprzęt albo przenieśli się na inne sieci, np. Ethereum Classic.

Dziś sieć zabezpieczają walidatorzy, którzy blokują ETH jako depozyt. Zostać nim może każdy, kto ma co najmniej 32 ETH i stale działający węzeł; od aktualizacji Pectra jeden walidator może mieć do 2048 ETH. Własny walidator wymaga komputera działającego bez przerw i trzech programów: klienta wykonawczego (np. Geth, Nethermind), klienta konsensusu (np. Lighthouse, Prysm, Teku) i klienta walidatora; depozyt wpłaca się przez oficjalny launchpad Ethereum. Mniejsze kwoty można stakować przez pule i usługi płynnego stakingu (np. Lido, w zamian za token stETH) albo na giełdach. Nagrody wynoszą kilka procent rocznie i zależą od tego, ile ETH jest stakowane łącznie. Wypłaty działają od kwietnia 2023 roku — ich czas zależy od długości kolejki wyjść z sieci.

Walidator, który nie jest dostępny, traci część nagród, a za działania na szkodę sieci (np. podpisanie dwóch sprzecznych bloków) grozi mu slashing, czyli utrata części depozytu; gdy saldo spadnie do 16 ETH, walidator jest usuwany z sieci. Krytycy zwracają uwagę na centralizację — duża część stakowanego ETH należy do kilku pul i giełd. Więcej w poradniku staking ETH — wszystko, co musisz wiedzieć.

Kurs Ethereum — historia i co na niego wpływa

• 2014 — cena w ICO: ok. 0,31 dolara,
• styczeń 2018 — szczyt pierwszej hossy, ok. 1400 dolarów,
• listopad 2021 — rekord ok. 4,9 tys. dolarów w czasie boomu DeFi i NFT,
• czerwiec 2022 — spadek poniżej 1000 dolarów po upadkach Terra i Celsius,
• lipiec 2024 — w USA startują fundusze ETF na ETH,
• sierpień 2025 — nowy rekord wszech czasów, blisko 5 tys. dolarów,
• 2026 — korekta razem z całym rynkiem kryptowalut.

Na kurs ETH wpływają m.in. aktywność w sieci i ilość spalanych opłat, popyt na staking, przepływy do funduszy ETF, rozwój sieci warstwy 2 oraz sytuacja na rynkach finansowych. Aktualny kurs ETH w dolarach i złotówkach widzisz na wykresie powyżej, a przeliczenie dowolnej kwoty — w przeliczniku. Porównanie z bitcoinem: bitcoin czy Ethereum.

Jak kupić ETH za złotówki i gdzie je trzymać?

Zakup ETH jest najprostszy na giełdzie kryptowalut albo w bitomacie (bankomacie kryptowalutowym), a następnie warto przesłać ether do własnego portfela. ETH jest dostępne na praktycznie wszystkich giełdach. Wybierz giełdę z licencją MiCA, która notuje ETH — np. Bybit (recenzja), OKX (recenzja) lub Kanga Exchange (recenzja). Bezpośrednio za złotówki (para ETH/PLN) kupisz go m.in. na Bybit, OKX lub Kanga Exchange. Prowizje, metody wpłat i inne giełdy porównasz w naszym rankingu giełd kryptowalut; oferta dla klientów z UE może się różnić od globalnej. Wymiana ETH na złotówki działa odwrotnie — sprzedajesz ether na giełdzie i wypłacasz PLN na konto. Wypłacając ETH do portfela, zwróć uwagę na wybraną sieć: ten sam adres działa w Ethereum i w sieciach warstwy 2 (np. Arbitrum, Base), ale środki wysłane w niewłaściwej sieci trzeba będzie potem przenieść mostem.

Popularne portfele obsługujące ETH to m.in. MetaMask (rozszerzenie przeglądarki i aplikacja, od 2016 roku), Exodus i MyEtherWallet, a najbezpieczniej — portfele sprzętowe, np. Ledger czy Trezor. Niezależnie od wyboru zapisz frazę odzyskiwania (seed) offline i nigdy jej nikomu nie podawaj. Więcej: jaki portfel na kryptowaluty wybrać. Zysk ze sprzedaży kryptowalut rozlicza się w Polsce w zeznaniu PIT-38 (19% podatku).

Jak założyć pierwszy portfel na Ethereum?

1. Zainstaluj portfel, np. MetaMask, wyłącznie z oficjalnej strony lub sklepu z aplikacjami — w wyszukiwarkach pojawiają się podróbki.
2. Wybierz „Utwórz nowy portfel” i ustaw hasło do aplikacji.
3. Zapisz frazę odzyskiwania (12 słów) na papierze i przechowuj offline — kto ją zna, ma pełny dostęp do środków.
4. Skopiuj adres zaczynający się od „0x” i podaj go przy wypłacie ETH z giełdy, wybierając sieć Ethereum (albo tę sieć warstwy 2, z której chcesz korzystać).