Czym s膮 kryptowaluty? [Crypto 101] | CrypS.

Czym s膮 kryptowaluty?

6 min
Micha艂 Misiura
kryptowaluty Bitcoin

Czym s膮 kryptowaluty?

  • Kryptowaluta to informacja. Wirtualna jednostka warto艣ci. Nie istnieje fizycznie, jest form膮 kodu. Jej dzia艂anie opiera si臋 na blockchainie – rewolucyjnej technologii informatycznej oraz na kryptografii – st膮d nazwa.聽聽
  • Najpopularniejsz膮 i pierwsz膮 kryptowalut膮 jaka powsta艂a jest bitcoin. Istnieje ju偶 ponad 1000 innych kryptowalut (altcoiny), a liczba ta stale ro艣nie. Ka偶da kryptowaluta ma w艂asny blockchain, w kt贸rym funkcjonuje.聽聽
  • Blockchain zawiera informacje o wszystkich adresach przechowuj膮cych 艣rodki oraz wszystkich transferach mi臋dzy nimi. Dzi臋ki temu mo偶na analizowa膰 ich przep艂ywy i ustali膰 藕r贸d艂o pochodzenia. Tak funkcjonuje to w przypadku bitcoina i Ethereum – dw贸ch kryptowalutach o najwi臋kszej kapitalizacji rynkowej.
  • Kryptowaluty s膮 wi臋c rozproszonymi systemami rozliczeniowymi, spisem posiadania i transakcji. W przypadku bitcoina i Ethereum 藕r贸d艂em generowania nowych jednostek obu kryptowalut s膮 u偶ytkownicy sieci, kt贸rzy zatwierdzaj膮 transakcje innych u偶ytkownik贸w. Robi膮 to przy u偶yciu wyspecjalizowanego sprz臋tu o du偶ej mocy obliczeniowej. ETH stopniowo odchodzi jednak od tego sposobu.
  • Bitcoin to pierwszy system finansowy opracowany bez udzia艂u i kontroli pa艅stw, instytucji i bank贸w centralnych. Zosta艂 stworzony przez anonimowego programist臋 o pseudonimie Satoshi Nakamoto.聽

Jak dzia艂aj膮 kryptowaluty?

Czym s膮 kryptowaluty i na jakiej zasadzie dzia艂aj膮

Dzia艂anie kryptowalut opiera si臋 na:

  • technologii blockchain,
  • kryptografii,
  • informatycznym protokole,
  • oraz rozproszonych w臋z艂ach, kt贸rymi s膮 u偶ytkownicy.

Aby w jasny spos贸b wyja艣ni膰 spos贸b w jaki dzia艂aj膮 kryptowaluty, pos艂u偶ymy si臋 przyk艂adem pierwszej i najpopularniejszej z nich czyli bitcoina. W zwi膮zku z tym terminy kryptowaluta i bitcoin mog膮 pojawia膰 si臋 w tek艣cie zamiennie.

Technologia blockchain pe艂ni rol臋 rejestru wszystkich transakcji danej kryptowaluty oraz stanu posiadania jej u偶ytkownik贸w. Ta baza danych jest w praktyce niemo偶liwa do sfa艂szowania, dzi臋ki zabezpieczeniom kryptograficznym oraz jej rozproszeniu. Kryptowaluta funkcjonuje jako informacja rozsiana w jednakowych, automatycznie aktualizowanych kopiach przechowywanych na komputerach os贸b rozsianych na ca艂ym 艣wiecie.聽

Funkcjonowanie ka偶dej kryptowaluty okre艣la matematyczny kod. 呕adna centralna jednostka nie ma na nie bezpo艣redniego wp艂ywu. Transakcje przy u偶yciu kryptowalut odbywaj膮 si臋 w modelu komunikacji peer-top-peer.聽 Nie ma w niej po艣rednik贸w. Dzia艂anie tego systemu rozliczeniowego opiera si臋 na jego u偶ytkownikach, kt贸rych komputery s膮 w臋z艂ami (nodes). Cz臋艣膰 z nich utrzymuje funkcjonowanie tego systemu odpowiadaj膮c za zatwierdzanie i ksi臋gowanie transakcji.聽

Czym s膮 kryptowaluty: na czym polega kopanie bitcoina?

Tzw. kopanie kryptowalut polega na pod艂膮czeniu odpowiednio skonfigurowanego urz膮dzenia o du偶ej mocy obliczeniowej (przyk艂adem komputer z dobr膮 kart膮 graficzn膮) do sieci bitcoina. Urz膮dzenie wykonuje skomplikowan膮 艂amig艂贸wk臋 informatyczn膮, do kt贸rej zu偶ywa du偶o energii elektrycznej. W艂a艣ciciel urz膮dzenia, kt贸re jako pierwsze dostarczy odpowied藕 otrzymuje jednostki nowej kryptowaluty. Rozwi膮zanie 艂amig艂贸wki jest potrzebne do zatwierdzenia transakcji innych u偶ytkownik贸w. Transakcje s膮 grupowane w blokach. Zatwierdzone („wykopane”) bloki zostaj膮 zapisane w blockchainie.

Z informatycznego punktu widzenia za zatwierdzanie transakcji w blockchainie kryptowaluty odpowiada algorytm konsensusu. Obecnie istnieje kilka g艂贸wnych rozwi膮za艅 problemu, polegaj膮cego na tym aby te same jednostki warto艣ci, by艂y wydane tylko raz (przes艂ane od jednej osoby do drugiej).聽Najpopularniejszym z nich, na kt贸rym opiera si臋 bitcoin jest – PoW聽 (Proof-of-Work) czyli dow贸d pracy. Jego dzia艂anie polega na opisanym ju偶 wcze艣niej wykorzystaniu mocy obliczeniowej pod艂膮czonych do sieci urz膮dze艅, kt贸re wykonuj膮 obliczenia aby zatwierdzi膰 transakcje, grupowane w blokach. W臋ze艂 kt贸ry zako艅czy ten proces otrzymuje nagrod臋 w postaci nowych, wygenerowanych przez system jednostek kryptowaluty oraz op艂at臋 transakcyjn膮 od zatwierdzonych operacji. Osoby bior膮ce w tym udzia艂 nazywa si臋 g贸rnikami a proces kopaniem. W ten spos贸b do obiegu trafiaj膮 nowe bitcoiny.聽

Ka偶dy zatwierdzony blok zawieraj膮cy zapis transakcji 艂膮czy si臋 z poprzednim blokiem od pocz膮tku istnienia sieci. W takim systemie, najd艂u偶szy 艂a艅cuch jest tym autentycznym. St膮d nazwa blockchain – ang. 艂a艅cuch blok贸w. Oszukanie tego systemu by艂oby mo偶liwe w sytuacji ataku 51 – czyli wtedy, gdy kto艣 zbudowa艂by nowy najd艂u偶szy 艂a艅cuch blok贸w i dospawa艂 go do ju偶 istniej膮cego. By to zrobi膰 potrzebowa艂by kontrolowa膰 51% mocy obliczeniowej wszystkich w臋z艂贸w, kt贸re zatwierdzaj膮 transakcj臋. Prawdopodobie艅stwo takiego zaj艣cia jest niewielkie, a koszty, jakie trzeba by by艂o przeznaczy膰 na atak tego rodzaju wykluczaj膮 jego op艂acalno艣膰. Pozosta艂e mo偶liwo艣ci dokonania oszustwa praktycznie eliminuje zaawansowana kryptografia.

Gdzie trzymamy kryptowaluty?

Kryptowaluty nie opuszczaj膮 swojego ekosystemu czyli blockchaina. To co sprawia, 偶e ich jednostki s膮 nasze to dwa klucze, do kt贸rych przypisywana jest ich warto艣膰. Pierwszy z nich publiczny adres, kt贸ry widz膮 ka偶dy, a drugi to d艂ugi ci膮g cyfr i znak贸w pe艂ni膮cych rol臋 has艂a potrzebnego do przeniesienia 艣rodk贸w. Drugi z kluczy, czyli klucz prywatny mo偶emy zapisa膰 w tzw. portfelu kryptowalut. Mo偶e nim by膰 m.in. kartka papieru, aplikacja lub specjalne urz膮dzenie.

W tym tek艣cie dowiesz si臋 jak za艂o偶y膰 portfel kryptowalut: Portfel kryptowalut 鈥 co to jest i jak go za艂o偶y膰?

Dlaczego kryptowaluty maj膮 warto艣膰 skoro nie istniej膮 fizycznie?

艢wiatowy system finansowy opiera艂 si臋 zawsze na wierze w nadrz臋dn膮 warto艣膰 jakiego艣 towaru, od z艂ota, srebra, kruszc贸w i diament贸w, po papierowe por臋czenia bankowe, blaszane monety i informacje na bankowych kontach. Warto艣膰 kryptowalut opiera si臋 na prawie popytu i poda偶y. Oznacza to, 偶e jeden bitcoin ma obecnie warto艣膰 $... poniewa偶 chce go kupi膰 okre艣lona liczba os贸b, przy okre艣lonej liczbie bitcoin贸w dost臋pnych na rynku. Warto艣膰 bitcoina opiera si臋 wiec na tym samym co warto艣膰 innych 艣rodk贸w p艂atno艣ci – na wierze, z tym, 偶e w odr贸偶nieniu do wiary w tradycyjne 艣rodki pieni臋偶ne, na pierwszym miejscu stawia niezale偶no艣膰 艣rodka p艂atniczego od polityki poszczeg贸lnych pa艅stw oraz ich granic.聽

Podstawowa r贸偶nica pomi臋dzy kryptowalut膮 a walut膮 tradycyjn膮 polega na tym, 偶e kryptowaluta nie jest emitowana odg贸rnie, tylko w艣r贸d niezale偶nych w臋z艂贸w sieci. Emisja opiera si臋 na osobach, kt贸re udost臋pniaj膮 moc obliczeniow膮 swoich urz膮dze艅 do zatwierdzania transakcji w blockchainie danej kryptowaluty. Dzi臋ki uczestnictwu w tym procesie dostaj膮 one jej nowe jednostki (przynajmniej je艣li chodzi o bitcoina, poniewa偶 na rynku funkcjonuje ju偶 wiele innych kryptowalut). Oparcie systemu na rozproszonej sieci sprawi艂o, 偶e 偶adne pa艅stwo lub centralny podmiot nie mo偶e go kontrolowa膰. Dzi臋ki informatyce powsta艂a pierwsza waluta na 艣wiecie, kt贸ra dzia艂a bez zarzutu i jest niezale偶na od jakichkolwiek po艣rednik贸w, oraz nie uda艂o jej si臋 w 偶aden spos贸b zdelegalizowa膰.聽

Jakie s膮 wady kryptowalut?

To co dla jednych stanowi wady kryptowalut, dla innych mo偶e oznacza膰 zalety. G艂贸wnym ryzykiem zwi膮zanym z kryptowalutami jest du偶a zmienno艣膰 ich ceny. Kurs bitcoina jest bardzo zmienny i zdarzaj膮 si臋 sytuacje, w kt贸rych potrafi spa艣膰 lub wzrosn膮膰 o kilkaset dolar贸w w przeci膮gu minut.

Ponadto raz wykonana transakcja jest niemo偶liwa do zablokowania lub cofni臋cia. Oznacza, 偶e korzystanie z bitcoina wymusza na u偶ytkownikach wyj膮tkow膮 ostro偶no艣膰, a ka偶dy b艂膮d mo偶e oznacza膰 bezpowrotn膮 utrat臋 艣rodk贸w.

Profesor Krzysztof Piech o kryptowalutach i bitcoinie

Kryptowaluty to z jednej strony pierwsze zastosowanie blockchaina, z drugiej strony system rozliczeniowy, kt贸remu przez przypadek nadano pewn膮 warto艣膰.

Gdy popatrzymy na pierwszy artyku艂 opisuj膮cy bitcoina, czyli whitepaper Satoshiego Nakamoto, nie by艂o w nim informacji o tym jaka w przysz艂o艣ci b臋dzie warto艣膰 bitcoina i czy on b臋dzie mie膰 jak膮kolwiek warto艣膰. By艂y w nim przypuszczenia, 偶e bitcoin mo偶e mie膰 jak膮艣 warto艣膰 wi臋ksz膮 ni偶 zero, ale przede wszystkim mia艂 on by膰 systemem rozliczeniowym. Co nada bitcoinowi warto艣膰? To, 偶e by艂 generowany do sieci, w zamian za wykonan膮 prac臋 komputer贸w i to, 偶e ludzie uwierzyli, 偶e to jest co艣 fajnego, wiarygodnego, bo dzia艂a. Popyt zacz膮艂 nadawa膰 bitcoinowi warto艣膰.

Dlaczego z艂oto jest tak popularne jako zabezpieczenie finansowe? To z jednej strony kruszec dodawany do elektroniki, jaki艣 b艂yszcz膮cy metal, ale jest tak cenny, dlatego 偶e Ludzie uwierzyli, 偶e ma warto艣膰. Gdy ludzie wierzyli, 偶e muszelki, sk贸ry, albo s贸l maj膮 warto艣膰 rozliczeniow膮, wtedy te jednostki j膮 zyskiwa艂y. Teraz uwierzyli w to, 偶e bitcoin mo偶e mie膰 warto艣膰 rozliczeniow膮. Je艣li strac膮 wiar臋 w bitcoina, to jego warto艣膰 by膰 mo偶e spadnie do zera. Chocia偶 pewnie wtedy pojawi膮 si臋 tacy, kt贸rzy kupi膮 go i mo偶e ponownie wr贸ci do szczyt贸w notowa艅. Tak samo jest z pieni膮dzem. Je艣li ludzie straciliby wiar臋 w warto艣膰 swojej waluty narodowej, spad艂aby ona na 艂eb na szyj臋, by艂aby pot臋偶na hiperinflacja i takie rzeczy bywa艂y ju偶 nie raz w historii najrozmaitszych kraj贸w.

Tak samo jest z bitcoinem, tylko 偶e za bitcoinem nie stoi 偶adne pa艅stwo, kt贸re ma lotniskowce, armi臋 i mo偶liwo艣膰 posiadania monopolu na stanowienie prawa. Bitcoin jest samoreguluj膮cym si臋 systemem opartym na konsensusie spo艂ecznym i to jest pi臋kne, 偶e po raz pierwszy w historii 艣wiata na skal臋 masow膮, uda艂o si臋 tego typu porozumienie uzyska膰. W bardzo wa偶nej sprawie, bo kryptowaluty, a 艣ci艣lej m贸wi膮c technologia blockchain, dzi臋ki kt贸rej mog艂y powsta膰, to nie jest ju偶 tylko przep艂yw informacji, tak jak w internecie. To przep艂yw warto艣ci co jest du偶o pot臋偶niejsze w skali oddzia艂ywania ni偶 sam Internet.

Dodaj komentarz