Aktualizacja: 3 września 2026
W skrócie
- APR to oprocentowanie bez kapitalizacji odsetek, APY — z kapitalizacją. Przy tej samej nominalnej stawce APY zawsze pokaże wyższą liczbę.
- Wzór: APY = (1 + APR/n)n − 1, gdzie n to liczba kapitalizacji w roku.
- Przy 10% APR i kapitalizacji dziennej wychodzi 10,52% APY — z 1000 USD robi się 1105,16 zamiast 1100. Różnica: 5,16 USD.
- Im wyższa stawka, tym większy rozjazd. Przy 100% APR jest to już 171,46% APY — z 1000 USD wychodzi 2714,57 zamiast 2000.
- Dlatego platformy chwalą się APY, a pożyczki reklamują się przez APR. Porównuj zawsze ten sam wskaźnik.
APR i APY opisują ten sam zysk na dwa różne sposoby: APR pomija kapitalizację odsetek, APY ją uwzględnia. To jedyna różnica między nimi — cała reszta wynika z niej matematycznie.
W praktyce oznacza to, że oferta „12% APY” i „12% APR” to nie to samo. Ta pierwsza jest wyższa, choć wygląda identycznie. Poniżej wzór, gotowe przeliczenia i konkretne kwoty.
APR a APY — czym się różnią?
| APR | APY | |
|---|---|---|
| Pełna nazwa | Annual Percentage Rate roczna stopa procentowa |
Annual Percentage Yield roczna wydajność procentowa |
| Kapitalizacja odsetek | nie uwzględnia | uwzględnia |
| Która liczba wyższa | niższa | wyższa przy tej samej stawce |
| Gdzie spotkasz | pożyczki, kredyty, pule płynności | staking, lokaty, konta oszczędnościowe |
| Co realnie mierzy | koszt lub zysk nominalny | zysk faktyczny po roku |
Zapamiętaj prostą regułę: kto sprzedaje zysk, pokazuje APY. Kto sprzedaje dług, pokazuje APR. W obu przypadkach wybrana zostaje ta wersja liczby, która lepiej wygląda w reklamie.
Co to jest APR?
APR (Annual Percentage Rate) to roczna stopa procentowa liczona bez kapitalizacji odsetek. Zakłada, że zarobione odsetki nie są ponownie inwestowane, tylko odkładane na bok.
Jeśli wpłacisz 1000 USD przy 10% APR, po roku masz 1100 USD — niezależnie od tego, czy odsetki naliczają się codziennie, co miesiąc, czy raz na koniec. APR ich nie „nakręca”.
Jak obliczyć kwotę końcową przy APR? Wzór jest liniowy:
gdzie A to kwota końcowa, P — kapitał początkowy, R — roczna stopa procentowa, T — okres w latach.
Przykład: masz 1 ETH przy 24% APR. Po roku A = 1 × (1 + 0,24 × 1) = 1,24 ETH. Przy trzech miesiącach T wynosi 0,25, więc A = 1 × (1 + 0,24 × 0,25) = 1,06 ETH. Zysk rośnie wprost proporcjonalnie do czasu — bez przyspieszenia.
W kryptowalutach APR najczęściej zobaczysz przy pulach płynności i pożyczkach. W bankowości to standardowy sposób podawania kosztu kredytu, bo pokazuje stawkę niższą niż APY.
Co to jest APY?
APY (Annual Percentage Yield) to roczna wydajność procentowa uwzględniająca kapitalizację odsetek. Zakłada, że każde naliczone odsetki od razu zaczynają pracować razem z kapitałem.
Ten mechanizm nazywa się procentem składanym i to on odpowiada za całą różnicę. Im częściej następuje kapitalizacja — codziennie zamiast raz w roku — tym wyższe APY przy tej samej stawce bazowej.
APY zobaczysz przede wszystkim przy stakingu i produktach oszczędnościowych na giełdach. To liczba, którą platformy eksponują w ofercie, bo jest wyższa.
Jak przeliczyć APR na APY? Wzór
Przeliczenie sprowadza się do jednego wzoru:
gdzie n to liczba kapitalizacji w ciągu roku: 12 przy miesięcznej, 365 przy dziennej. W drugą stronę działa wzór APR = n × ((1 + APY)1/n − 1).
Żeby nie liczyć ręcznie, poniżej gotowe przeliczenia dla najczęściej spotykanych stawek.
| APR | APY przy kapitalizacji miesięcznej | APY przy kapitalizacji dziennej |
|---|---|---|
| 5% | 5,12% | 5,13% |
| 10% | 10,47% | 10,52% |
| 20% | 21,94% | 22,13% |
| 50% | 63,21% | 64,82% |
| 100% | 161,30% | 171,46% |
Ile realnie zarobisz? Przykład na liczbach
Weźmy 1000 USD i sprawdźmy, co zostaje w portfelu po roku.
| Stawka | Przy APR | Przy APY (kapitalizacja dzienna) | Różnica |
|---|---|---|---|
| 10% | 1100,00 USD | 1105,16 USD | +5,16 USD |
| 20% | 1200,00 USD | 1221,34 USD | +21,34 USD |
| 50% | 1500,00 USD | 1648,16 USD | +148,16 USD |
| 100% | 2000,00 USD | 2714,57 USD | +714,57 USD |
Przy niskich stawkach różnica jest kosmetyczna — 5 dolarów na tysiąc. Przy stawkach typowych dla kryptowalut robi się z niej setki dolarów. To dlatego rozróżnienie APR od APY ma znaczenie akurat w krypto, a przy lokacie bankowej na 3% można je w praktyce pominąć.
Na co uważać przy APY w kryptowalutach
Wysokie APY samo w sobie nic nie mówi o opłacalności. Zanim zablokujesz środki, sprawdź cztery rzeczy.
- W czym wypłacana jest nagroda. APY liczone w tokenie projektu przy spadku jego kursu o 60% daje realną stratę mimo dodatniego oprocentowania.
- Czy stawka jest stała. W pulach płynności APY zmienia się z dnia na dzień wraz z wolumenem. Liczba z reklamy to zwykle chwilowy szczyt, nie średnia.
- Jaki jest okres blokady. Środki zamrożone na 90 dni przy zmiennym rynku to koszt, którego żadne APY nie pokazuje.
- Kto jest drugą stroną. APY na poziomie 300% oznacza, że ktoś płaci za twój kapitał trzykrotność jego wartości rocznie. Warto wiedzieć, z czego.
Więcej o mechanizmach stojących za tymi stawkami piszemy w przewodniku wszystko o DeFi oraz w poradniku jak zacząć w DeFi. Jeśli szukasz miejsca do stakingu, porównanie ofert znajdziesz w rankingu giełd kryptowalut.
Co się zmieniło w tej aktualizacji
- Odpowiedź przeniesiona na początek — definicja obu skrótów w pierwszym zdaniu.
- Dodany wzór przeliczenia APR na APY wraz z działaniem odwrotnym.
- Poprawiona legenda wzoru na APY — w poprzedniej wersji symbol r opisany był jako liczba okresów zamiast stopy procentowej.
- Dodane trzy tabele: porównanie wskaźników, gotowe przeliczenia i realne kwoty z 1000 USD.
- Nowa sekcja o pułapkach wysokiego APY w kryptowalutach.
- Naprawiony uszkodzony link do przewodnika o DeFi, dodane odesłania do stakingu i rankingu giełd.
APR i APY - FAQ
APR, czyli roczna stopa procentowa, to wskaźnik wyrażający koszt kredytu lub pożyczki na przestrzeni jednego roku, uwzględniając odsetki i wszelkie opłaty. APR jest używany głównie w przypadku kredytów konsumenckich, hipotecznych i innych pożyczek, ale również kryptowalut. W protokołach DeFi (np. w stakingu) oznacza zwrot z zainwestowanych środków.
Przykład: Jeśli kredyt hipoteczny ma APR wynoszący 5%, oznacza to, że roczny koszt tego kredytu, uwzględniając odsetki i opłaty, wynosi 5% kwoty pożyczki. W kontekście kryptowalut oznacza to całkowity zwrot roczny z zainwestowanej kwoty.
APY, czyli roczna stopa procentowa zysku, to wskaźnik pokazujący, jakie zyski można osiągnąć na inwestycji lub depozycie w ciągu roku, uwzględniając kapitalizację odsetek. APY jest używane głównie w przypadku oszczędności, lokat bankowych i innych inwestycji jak staking kryptowalut, gdzie odsetki są kapitalizowane.
Przykład: Jeśli lokata bankowa ma APY wynoszący 2% i odsetki są kapitalizowane miesięcznie, oznacza to, że inwestor otrzyma wyższy zwrot niż 2% w wyniku comiesięcznej kapitalizacji odsetek.
APR to oprocentowanie bez kapitalizacji odsetek, APY z kapitalizacją. Przy tej samej stawce nominalnej APY zawsze pokaże wyższą liczbę, bo zakłada, że odsetki od razu zaczynają pracować.
Przy kapitalizacji dziennej 171,46%. Z 1000 USD po roku zostaje 2714,57 USD zamiast 2000 USD przy APR. Im wyższa stawka, tym większy rozjazd między wskaźnikami.
Bo APY jest liczbą wyższą przy tej samej stawce. Z tego samego powodu pożyczki reklamowane są przez APR — tam lepiej wygląda liczba niższa.
Wzorem APY = (1 + APR/n)^n − 1, gdzie n to liczba kapitalizacji w roku. Przy 10% APR i kapitalizacji dziennej wychodzi 10,52% APY.
Dla oszczędzającego korzystniejsze jest APY, bo odsetki się kapitalizują. Dla pożyczkobiorcy korzystniejszy jest APR, bo oznacza niższy koszt. To ta sama matematyka widziana z dwóch stron.
W kontekście kryptowalut, zarówno APR, jak i APY są stosowane w zdecentralizowanym sektorze finansowym (DeFi) do określania potencjalnych zysków i kosztów związanych z różnymi produktami finansowymi, takimi jak pożyczki, staking czy yield farming.
Przykład 1: Jeśli platforma DeFi oferuje APR na staking wynoszący 8%, to inwestor otrzyma 8% rocznych odsetek (bez kapitalizacji) od wartości zdeponowanych tokenów.
Przykład 2: Jeśli platforma DeFi oferuje APY na yield farming wynoszący 12% z miesięczną kapitalizacją odsetek, oznacza to, że inwestor może oczekiwać wyższego zwrotu niż 12% w wyniku miesięcznej kapitalizacji odsetek.
Warto zauważyć, że w sektorze DeFi zarówno APR, jak i APY mogą być znacznie wyższe niż w przypadku tradycyjnych produktów finansowych, ale wiążą się też z większym ryzykiem.
Śledź CrypS. w Google News. Czytaj najważniejsze wiadomości bezpośrednio w Google! Obserwuj ->
Zajrzyj na nasz telegram i dołącz do Crypto. Society. Dołącz ->
