Sztuczna inteligencja przekopała „kosmiczne archiwum”. Znalazła setki nieznanych obiektów

Przez 35 lat Teleskop Hubble’a dostarczył tyle zdjęć wszechświata, że naukowcy nie byli w stanie ich wszystkich przeanalizować. Z pomocą przyszła sztuczna inteligencja. W zaledwie trzy dni zrobiła to, co ludziom zajęłoby dekady, odkrywając przy tym ponad 800 obiektów, o których istnieniu nie mieliśmy pojęcia.

• Algorytm AnmalyMatch w zaledwie 3 dni przejrzał archiwa Hubble’a zawierające fotografie kosmosu i wytypował ok. 1400 anomalii, z czego ponad 800 okazało się wcześniej nieopisanymi obiektami.
• AI nie zastępuje badaczy, a staje się dla nich wsparciem. Algorytm jedynie wskazał nietypowe elementy, które następnie były ręcznie weryfikowane przez naukowców.

Naukowcy analizowaliby zdjęcia przez dekady. AI zrobiła to w 3 dni

Badacze z zespołu Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) użyli algorytmu o nazwie AnomalyMatch, który miał przeanalizować 100 milionów zdjęć wycinków nieba pozyskanych z Teleskopu Hubble’a w poszukiwaniu anomalii. Wynik? AI „przeczytała” całe archiwum w niespełna 3 dni na jednym procesorze GPU. 

Rzetelne sprawdzenie takiej ilości materiału zajęłoby ludziom dekady, jednak to nie historia o tym, jak maszyna zastąpiła naukowca, ale historia współpracy.

AI nie stwierdzała samodzielnie faktów, a jedynie wytypowała 1400 potencjalnych anomalii, które następnie trafiły pod lupę ekspertów.

Dopiero weryfikacja przeprowadzona przez człowieka potwierdziła, że 1300 z nich to rzeczywiste anomalie, z czego ponad 800 to obiekty nigdy wcześniej nieopisane w literaturze naukowej.

Lista odkrytych zjawisk objęła m.in.:

• Tzw. „Kosmiczny Hamburger” – rzadki widok dysku protoplanetarnego (miejsca, gdzie rodzą się planety) widzianego od krawędzi. Taka perspektywa jest wartościowa, ponieważ pozwala zajrzeć w „pionową” strukturę dysku, co jest kluczem do zrozumienia, jak powstają układy planetarne.
• Galaktyki-meduzy – obiekty pędzące przez gromady, które podczas szybkiej utraty gazu tworzą świetliste “macki” pełne rodzących się gwiazd.
• Kolizje galaktyk – zbliżenia galaktyk, w których grawitacja rozrywa całe systemy gwiezdne, tworząc długie „ogony” materii.
• Soczewki grawitacyjne (tzw. Pierścienie Einsteina) – zjawisko, w którym masa zagina światło obiektu znajdującego się za nią, działając jak naturalny teleskop. Dzięki nim badacze mogą zajrzeć w rejony kosmosu, do których normalnie nie sięgałby żaden ludzki instrument.