Kryptowaluty a waluty Forex: czy istnieje związek między tymi rynkami?

W ciągu ostatnich kilkunastu lat świat finansów przeszedł ogromną transformację. Rynek walutowy, znany jako Forex, od dekad pozostaje niekwestionowanym liderem, jeśli chodzi o globalny handel i płynność. W tle narodził się jednak nowy gracz – kryptowaluty. Bitcoin, Ethereum i tysiące innych cyfrowych aktywów przyciągnęły uwagę inwestorów indywidualnych, acz obecnie coraz częściej stają się przedmiotem zainteresowania instytucji.

To rodzi fundamentalne pytanie: czy Forex waluty i kryptowaluty są ze sobą powiązanie? A jeśli tak, to w jaki sposób zmienność i dynamika krypto wpływają na tradycyjny rynek wymiany walut?

Dwa odrębne rynki o wspólnym DNA

Forex to największy rynek finansowy na świecie, który umożliwia wymianę jednej waluty na inną. Jego dzienny obrót przekracza 6 bilionów dolarów. Uczestniczą w nim banki centralne, fundusze inwestycyjne, korporacje i indywidualni traderzy. Działa 5 dni w tygodniu przez całą dobę.

Cechą charakterystyczną tego rynku jest niezwykła płynność oraz stosunkowo niska zmienność w porównaniu do innych instrumentów finansowych. Kursy walut zależą od polityki monetarnej, danych makroekonomicznych i relacji handlowych między państwami.

Kryptowaluty działają zaś w zupełnie innym ekosystemie. Są zdecentralizowane, a ich wartość opiera się głównie na podaży, popycie i nastrojach inwestorów. Rynek ten działa 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Jego zmienność jest nieporównywalnie większa.

Podczas gdy kursy głównych par walutowych (np. EUR/USD) zmieniają się zwykle o kilka dziesiątych procenta dziennie, w przypadku Bitcoina czy Ethereum skoki o 3-5% w ciągu doby nie należą do rzadkości.

W przeciwieństwie do rynku Forex waluty cyfrowe nie są powiązane z polityką rządową ani gospodarką, lecz rozwijają się dzięki innowacjom, adopcji cyfrowych monet i społeczności.

Mimo odmiennych fundamentów oba rynki łączy wspólny element: są globalne, dostępne praktycznie dla każdego i działają przez całą dobę. Nic więc dziwnego, że inwestorzy zaczęli dostrzegać między nimi coraz więcej podobieństw.

Siła nastrojów: oto jak psychologia łączy Forex i kryptowaluty

Pierwsze – i prawdopodobnie najsilniejsze – powiązanie między kryptowalutami a rynkiem Forex leży w psychologii. Inwestorzy na obu rynkach reagują na strach, chciwość i globalną niepewność.

Kiedy ceny cyfrowych aktywów gwałtownie rosną, niektórzy inwestorzy likwidują pozycje fiducjarne, aby dołączyć do hossy. Może to spowodować odpływ płynności z rynku Forex.

Kiedy zaś kryptowaluty tracą na wartości, wstrząśnięci inwestorzy często wracają do bezpieczniejszych walut tradycyjnych, co zwiększa popyt na dolara amerykańskiego, euro czy jena.

W momentach kryzysowych – np. podczas pandemii COVID-19 – dało się zauważyć większą synchronizację ruchów na obu rynkach. Gdy inwestorzy masowo wycofywali się z ryzykownych aktywów, spadały nie tylko indeksy giełdowe, ale również ceny kryptowalut.

Jednocześnie obserwowano umocnienie dolara amerykańskiego – zarówno w świecie walut fiat, jak i poprzez wzrost zapotrzebowania na stablecoiny powiązane z USD. Oznacza to, że zmienność krypto może wzmacniać trendy widoczne na rynku Forex waluty, szczególnie w okresach dużej niepewności.

Efekt domina: Jak krypto wpływa na rynek Forex?

W badaniach naukowych zaczęto analizować, w jaki sposób wstrząsy w przestrzeni krypto przenoszą się na rynki tradycyjne. Okazało się, że ekstremalne wahania cen Bitcoina i Ethereum mogą wpływać na pary walutowe, szczególnie w regionach o wysokim stopniu adopcji kryptowalut.

Nie wszystkie waluty reagują jednak w ten sam sposób. Na przykład azjatyckie rynki walutowe wydają się bardziej wrażliwe na zawirowania krypto niż rynki europejskie.

Ekonomiści opisują tę zależność jako zjawisko „spillover”, czyli przenikania zmienności z jednego rynku na drugi. W przypadku kryptowalut i Forexa staje się to coraz bardziej widoczne.

Gwałtowne spadki ceny Bitcoin mogą zwiększać popyt na dolara lub jena, uznawanych za waluty bezpieczne. Umocnienie USD zaś często osłabia BTC względem innych aktywów, gdyż większość transakcji w świecie krypto jest denominowana w dolarze.

Nawet bez fundamentalnego powiązania sama percepcja inwestorów może prowadzić do podobnych reakcji na obu rynkach. Badania pokazują, że w długim terminie korelacje są niestabilne – raz większe, raz mniejsze – ale w momentach globalnej zmienności tendencja do wzajemnego oddziaływania wyraźnie się nasila.

Następuje tzw. efekt domina. Nagłe załamania na rynku kryptowalut, np. po upadku Terra/LUNA w 2022 r., wywołują szersze skutki na rynku walutowym w związku ze spadkiem apetytu na ryzyko na całym świecie.

Krótko mówiąc, choć rynek walutowy jest historycznie bardziej stabilny, wstrząsy w przestrzeni krypto w coraz większym stopniu wpływają na jego dynamikę.

Stablecoiny jako pomost między rynkami

Szczególną rolę w łączeniu rynków krypto i Forex odgrywają stablecoiny – cyfrowe aktywa powiązane wartością z tradycyjnymi walutami, najczęściej dolarem amerykańskim.

Pełnią funkcję cyfrowej wersji waluty fiat, co pozwala traderom szybko przechodzić między krypto a tradycyjnym systemem finansowym. Wzrost ich popularności sprawia, że granica między światem Forex waluty a krypto staje się coraz bardziej płynna.

Jeśli popyt na stablecoiny gwałtownie wzrośnie, pośrednio wzmocni to dominację dolara na rynkach walutowych. Z drugiej strony zaś problemy stablecoinów wywołują zmienność nie tylko w krypto, ale także w postrzeganiu globalnej roli dolara przez inwestorów.

Część analityków dodatkowo zwraca uwagę, że masowe wykorzystanie stablecoinów w dłuższym terminie podważy dominację dolara w płatnościach międzynarodowych.

Korelacja czy rozdzielenie: przeciąganie liny dwóch rynków

Z biegiem czasu relacje między kryptowalutami a rynkiem walutowym zmieniały się jak wahadło.

W początkowym okresie Bitcoin poruszał się w dużej mierze niezależnie od par walutowych. W latach 2020-2022 kryzysy i wejście instytucji na rynek zwiększyły korelację, zwłaszcza z głównymi walutami fiat.

Niektórzy analitycy twierdzą obecnie, że kryptowaluty ponownie wytyczają własny cykl, napędzany bardziej przez adopcję blockchaina niż trendy fiducjarne.

Przez tę walkę między korelacją a niezależnością inwestorzy nie mają pewności, co wydarzy się w przyszłości. To tworzy możliwości dla tych, którzy potrafią odczytać oba rynki.

Możliwości dla inwestorów

Dla traderów istotne jest nie tylko śledzenie jednego rynku, ale obserwowanie obu jednocześnie. Oto kilka praktycznych wniosków:

• Monitorowanie trendów: Silne ruchy na rynku krypto mogą zapowiadać większą zmienność na rynku walut.
• Dywersyfikacja portfela: Kryptowaluty i Forex nie zawsze zmieniają się jednocześnie. Inwestorzy mogą więc zrównoważyć ryzyko, gdy utrzymają pozycje na obu rynkach.
• Zabezpieczenie pozycji: W okresach wzmożonej zmienności część inwestorów wykorzystuje stablecoiny jako alternatywę dla tradycyjnych walut.

Perspektywy na przyszłość

Niektórzy eksperci uważają, że w przyszłości Forex waluty i cyfrowe aktywa zintegrują się jeszcze bardziej. Rozwój CBDC stworzy nowy pomost między światem fiat a wirtualnymi aktywami. Z kolei rosnąca regulacja kryptowalut sprawia, że zaczynają być traktowane podobnie do tradycyjnych instrumentów finansowych.

Jednak inni podkreślają, że fundamentalne różnice – centralizacja vs. decentralizacja – pozostaną barierą, która przeszkodzi pełnej integracji. Ostateczny kierunek zależy od decyzji regulatorów i tempa adopcji nowych technologii.

Wniosek: dwa rynki, jedna globalna scena

Rozwój kryptowalut nie zastąpił rynku Forex i nie zastąpi go w najbliższej przyszłości. Nie da się jednak zaprzeczyć, że zmienił rytm globalnych finansów. Te dwa rynki – choć powstały w różnych światach – mają coraz więcej wspólnego.

Dla inwestorów powiązanie to stanowi zarówno wyzwanie, jak i szansę. Zrozumienie, w jaki sposób zmienność kryptowalut wpływa na rynki walutowe, daje przewagę w poruszaniu się po dzisiejszym szybko zmieniającym się świecie finansów.

Oba rynki są ostatecznie odzwierciedleniem ludzkich zachowań: podejmowania ryzyka, strachu, innowacji i nieustannego poszukiwania wartości. Dopóki działają te siły, dopóty ewoluuje taniec między kryptowalutami a rynkami walutowymi.