Stopy procentowe Fed: Matka wszystkich wskaźników. Jak decyzje USA wpływają na Twoje pieniądze?

Amerykańskie stopy procentowe regulują globalny przepływ kapitału, kierując miliardy dolarów w stronę bezpiecznych obligacji skarbowych lub rynków wysokiego ryzyka, gdzie napędzają hossę na rynkach spółek wzrostowych czy kryptowalut. 

Co to jest Fed Funds Rate (stopa procentowa Fed) i kto ją publikuje?

Kiedy w wiadomościach słyszymy o „amerykańskim banku centralnym, który podniósł stopy procentowe”, mowa o jednym, konkretnym mechanizmie, który obejmuje cały system bankowy.

Jego kluczowym wskaźnikiem jest Fed Funds Rate, którego pełna nazwa brzmi Effective Federal Funds Rate.

Sam w sobie jest on jednak „stopą procentową Fed” tylko w potocznym znaczeniu.

W rzeczywistości na mających miejsce 8 razy w roku posiedzeniach FOMC (Federalnego Komitetu ds. Operacji Otwartego Rynku), Rezerwa Federalna ustala tzw. Federal Funds Target Rate – czyli nie sztywną stopę, a docelowy zakres stóp procentowych (np. 5,25-5,5%), po których banki komercyjne będą pożyczać sobie pieniądze, co w konsekwencji wpływa na koszt kredytów zaciąganych przez obywateli i przedsiębiorstwa.

Fed Funds Rate jest tu kluczowy, ponieważ odzwierciedla decyzje Fed.

Nie jest przedziałem ustalonym przez bank centralny, ale rzeczywistą rynkową stopą procentową – ważoną wolumenem medianą odsetek, po których banki w USA faktycznie pożyczają sobie nawzajem rezerwy. 

Jak interpretować odczyt stopy procentowej Fed?

Przypadek stóp procentowych jest o tyle szczególny, że rynki obligacji skarbowych wyceniają ich najbardziej prawdopodobny poziom przed decyzją FOMC, rzadko się myląc.

Najczęściej dużo ważniejsze informacje, niż sama stopa procentowa (której najbardziej prawdopodobny poziom można sprawdzić np. korzystając z narzędzia CME FedWatch), oferuje mająca miejsce po publikacji konferencja prasowa, na której szef Fed uzasadnia decyzję komitetu oraz kreśli mniej lub bardziej wyraźny kierunek, w którym bank centralny będzie podążał w przyszłości (to tzw. forward guidance).

W ten sposób, wypowiedzi z konferencji są następnie przetwarzane przez rynek i stają się istotnym drogowskazem dla instrumentów.

Jako że rynek opiera się na dyskontowaniu przyszłości, najbardziej interesuje nas, jaką politykę Fed przyjmie w najbliższych miesiącach. W ekonomicznym żargonie polityka ta może być:

• Jastrzębia – nacisk na wyższe stopy procentowe i ograniczanie płynności dla rynku.
• Gołębia – nacisk na niższe stopy procentowe i stymulowanie rynku płynnością.

Tym samym:

• Jeśli stopy pozostają bez zmian, ale wypowiedź szefa Fed z konferencji sugeruje brak chęci do ich obniżania – to negatywna wiadomość dla rynku często skutkująca załamaniem cen.
• Jeśli stopy procentowe wzrosły, ale wypowiedzi sugerowały koniec cyklu podwyżek i nadzieje na łagodzenie polityki przy korzystnych danych – to pozytywna wiadomość dla rynku.

Ten mechanizm dyskontowania przyszłości jest kluczowy, ponieważ bez niego, interpretując decyzje FOMC można wpaść w pułapkę.

Jak mówiliśmy – rynek wycenia najbardziej prawdopodobną decyzję komitetu na długo przed jego posiedzeniem, dlatego gdy decyzja w końcu zapada, inwestorzy realizują zyski, a rynek często podąża w kierunku odwrotnym do tego, który podpowiada logika początkującego (to tzw. zjawisko buy the rumour, sell the news).

Mechanizm wpływu Fed Funds Rate na rynek: jak stopy procentowe w USA wpływają na akcje i bitcoina?

Żeby dokładniej zrozumieć wpływ stóp procentowych na rynki finansowe, trzeba wiedzieć, co w uproszczeniu dzieje się po decyzji Fed.

Załóżmy, że podniósł on stopy procentowe np. o 25 punktów bazowych (0,25%) – do zakresu 5,25-5,50%.

To oznacza, że bank centralny chce, by od teraz, banki komercyjne pożyczały sobie nawzajem pieniądze z odsetkami właśnie w zakresie 5,25-5,50%.

By upewnić się, że żaden z nich nie będzie pożyczał rezerw na niższy procent, Fed podnosi także “podłogę” oprocentowania IORB (Interest on Reserve Balances) – tego, które bank komercyjny dostanie, “parkując” pieniądze na kontach banku centralnego (dotyczy to banków zrzeszonych w Fed – stopy instytucji bez dostępu do IORB są kontrolowane za pomocą innych mechanizmów – jak Overnight Reverse Repo Facility).

Z kolei “sufit” jest tu ustalany przez tzw. stopę dyskontową – procent, na który bank może pożyczyć pieniądze bezpośrednio z Fed.

Skoro bank komercyjny wie, że może otrzymać oprocentowanie rzędu np. 5,2%, przelewając środki do Fed, nie pożyczy ich innemu bankowi komercyjnemu na niższy procent.

Tym sposobem rzeczywista, średnia stopa procentowa (Fed Funds Rate) natychmiast przesuwa się w górę, poruszając się w nowych, ustalonych przez Fed widełkach 5,25-5,50%.

Koszt pozyskania gotówki na rynku międzybankowym rośnie.

Gdy koszt pieniądza staje się wyższy, banki natychmiast podnoszą swoją bazową stopę procentową, co oznacza, że kredyty konsumenckie (karty kredytowe, pożyczki gotówkowe) oraz kredyty dla firm także są droższe w obsłudze. 

Sama podwyżka prawdopodobnie od tygodni była wliczana w ceny instrumentów na giełdach, dlatego jeszcze przed oficjalną decyzją Fed, rentowności (tzw. Yield) amerykańskich papierów dłużnych, emitowanych przez rząd, rosną, odzwierciedlając wzrost kosztu pieniądza.

Inwestorzy widzą, że najbezpieczniejsze na świecie obligacje USA, które przez rynki finansowe traktowane są jako podstawowy globalny benchmark określający tzw. “stopę bez ryzyka” (Risk-Free-Rate), płacą od teraz np. 5%.

Aby kupić te wysoko oprocentowane, amerykańskie obligacje, inwestorzy spoza USA muszą wymienić waluty lokalne na dolary.

To oznacza wzrost popytu na USD i w konsekwencji – jego umocnienie względem innych walut na rynku Forex. 

To, co jest korzystne dla dolara, jest przeważnie niekorzystne dla najbardziej ryzykownych aktywów – w tym spółek technologicznych, które zazwyczaj są bardzo zadłużone i przy podwyżkach stóp, tracą najmocniej ze względu na gigantyczne koszty obsługi tego długu. Ich ceny zaczynają się załamywać, co odzwierciedlają indeksy Nasdaq czy S&P500. 

Podobnie jest w przypadku bitcoina i innych kryptowalut, które są aktywami spekulacyjnymi nie generującymi dywidend.

Kiedy najbezpieczniejszy na świecie dług – amerykańskie obligacje skarbowe – oferuje wysoki zwrot, a koszt dźwigni dla funduszy rośnie, pieniądz opuszcza rynek kryptowaluty, odpływając do bezpiecznej przystani.

Tak samo ograniczana jest płynność szeregowych inwestorów, ponieważ ze względu na wzrost kosztów obsługi kredytów konsumenckich czy hipotecznych, mają oni mniej pieniędzy do dyspozycji, co oznacza mniej środków, które mogłyby popłynąć na rynki ryzykowne.