Czas, w którym media huczą o recesji, a ulica w panice wyprzedaje akcje i krypto, paradoksalnie potrafi być jednym z najlepszych momentów na zakupy. Dlaczego oficjalny spadek PKB to sygnał, że na rynek mogą zmierzać tanie pieniądze? I jak poprawnie czytać tę najważniejszą w świecie makroekonomii liczbę?
Spis treści:
💊 PKB w pigułce
Czym jest PKB i kto je publikuje?
Produkt Krajowy Brutto (GDP – Gross Domestic Product) to najszerzej stosowana miara wielkości i dynamiki gospodarki.
Ten opóźniony wskaźnik pozwala nam zajrzeć we wsteczne lusterko, dlatego jego wartość leży przede wszystkim w dostarczaniu danych, które potwierdzają, lub obalają narrację, pod którą dotychczas handlowały rynki.
Amerykański wskaźnik PKB potrafi wywołać więc gwałtowną reakcję cen nie dlatego, że mówi coś nowego, a dlatego, że mówi coś innego niż to, czego spodziewali się inwestorzy.
| Wskaźnik | Publikowany przez | Data publikacji | Gdzie sprawdzać dane? |
| U.S. Real GDP (annualized, quarterly) | Bureau of Economic Analysis (BEA) |
|
W uproszczeniu PKB może być określone jako “wartość wszystkiego, co wyprodukował kraj”.
W praktyce wskaźnik mierzy łączną wartość rynkową wszystkich finalnych dóbr i usług wytworzonych w danym okresie w granicach kraju.
Słowo klucz to “finalnych” – ponieważ PKB uwzględnia tylko produkty końcowe, a nie transakcje pośrednie w łańcuchu dostaw, co eliminuje podwójne liczenie.
Np. Jeśli producent stali sprzedaje blachę fabryce samochodów, PKB uwzględnia wartość gotowego samochodu, nie sumę wartości blachy i samochodu z osobna.
Wskaźnik można liczyć trzema metodami, jednak skupimy się na najczęściej stosowanej Metodzie Wydatkowej, która sumuje wydatki poszczególnych elementów gospodarki, uwzględniając:
- C – konsumpcję, czyli wydatki gospodarstw domowych na dobra i usługi.
- I – inwestycje, czyli wydatki firm na zwiększenie produkcji w przyszłości.
- G – wydatki rządowe.
- (X-M) – eksport netto czyli dobra sprzedane za granicę (eksport – X) minus import – dobra kupione z zagranicy (M).
Czyli:
PKB = C + I + G + (X-M)
Przy tym wskaźnik nie obejmuje oczywiście transakcji z szarej strefy czy nierówności dochodów.
Ze względu na to, że mierzy produkcję w obrębie kraju – bez względu na to, kto jest właścicielem firmy produkującej dobra, zyski zagranicznych podmiotów mogą zawyżać PKB kraju-gospodarza.
Jeśli chodzi o ujęcia PKB – wskaźnik nie jest mierzony z miesiąca na miesiąc (MoM) i możemy śledzić go w dwóch różnych wersjach:
- YoY (Year-over-Year) – porównuje wielkość gospodarki w danym kwartale do tego samego kwartału rok wcześniej.
- QoQ Annualized (kwartał do kwartału w ujęciu annualizowanym [przekształcającym dane krótkoterminowe na skalę całego roku]) – standard w USA, który pokazuje, o ile urosłaby gospodarka w skali całego roku, gdyby tempo wzrostu z ostatniego kwartału utrzymało się przez kolejne 12 miesięcy. To najważniejszy dla rynków odczyt.
Obok tego trzeba też zrozumieć różnicę między tzw. nominalnym PKB, a realnym PKB:
- Nominalne PKB – odzwierciedla wartość produkcji w bieżących cenach rynkowych – bez korekty o inflację. Jeśli w gospodarce inflacja w skali roku wynosi 5%, nominalne PKB także wzrośnie o 5% – nawet w sytuacji, gdy realna ilość wyprodukowanych dóbr się nie zmieniła. Realny wzrost wynosi 0%, a złudzenie ekspansji wynika z drożenia produktów.
- Realne PKB – jest skorygowane o zmiany poziomu cen, dzięki czemu pozwala oddzielić rzeczywisty wzrost produkcji w gospodarce od iluzji wywołanej wzrostem cen.
Istotne jest dla nas realne PKB – ponieważ wzrost napędzany inflacją nie jest oznaką zdrowia gospodarczego, a spadającej siły nabywczej pieniądza.
Mechanizm wpływu PKB na rynek: dlaczego recesja to najlepszy moment na inwestycje?
Publikacją, która przeważnie wpływa na rynek najbardziej, jest wstępny szacunek PKB (Advance Estimate), nie jego finalna wartość.
To pierwszy obraz kondycji gospodarki w danym kwartale przy czym kolejne aktualizacje (second i third estimate), zazwyczaj mają ograniczony wpływ (o ile nie odbiegają wyraźnie od wstępnych prognoz).
Przy czym dwa kwartały spadku PKB z rzędu są tutaj techniczną definicją recesji, pod którą gra rynek (realnie recesję ogłasza National Bureau of Economic Research, które opiera się nie tylko na PKB).
Wielu inwestorów paradoksalnie wyczekuje tego momentu, ponieważ łagodna recesja była historycznie najgorszym możliwym momentem na sprzedaż i jednym z najlepszych momentów na kupno ryzykownych aktywów.
Chociaż łagodne recesje były dobrymi momentami na zakupy, nie tyczy się to poważniejszych kryzysów – jak tych w latach 2001 i 2008, w których gigantyczne załamania trwały długo po technicznym stwierdzeniu recesji (dwóch kwartałach spadku PKB z rzędu).
Wynika to oczywiście z giełdowego mechanizmu wliczania informacji w ceny instrumentów oraz samej natury PKB jako wskaźnika opóźnionego. Jeśli giełda nie jest barometrem tego, co dzieje się dzisiaj, a wyceną spekulacji na temat przyszłości, jeszcze przed publikacją danych potwierdzających spadek PKB i oficjalnym ogłoszeniem recesji, rynek wyceniał taki scenariusz.
Spadające wcześniej wyniki ankiet PMI, słabnący rynek pracy i spadek popytu konsumentów (rosnące zapasy firm) sprawiły, że większe podmioty wyprzedały ryzykowne aktywa jakiś czas temu, a krach, którego boi się ulica, słysząc o recesji, prawdopodobnie już miał miejsce.
Kiedy oficjalne, negatywne odczyty PKB trafiają do mediów, rynek często zaczyna wyceniać ożywienie:
- Tzw. Fed pivot – wsparcie gospodarki przez Fed, cięcia stóp procentowych i dodruk pieniędzy (tzw. luzowanie ilościowe) w celu wsparcia rynku.
- Nadchodzący Risk-On – inwestorzy wiedzą, że taniejący pieniądz, który będzie efektem poprzedniego punktu to paliwo dla ryzykownych aktywów takich jak akcje czy krypto. Zaczynają więc kupować przecenione instrumenty w momencie, w którym nastroje w społeczeństwie są najgorsze, grając pod przyszłą stymulację gospodarki.
To zjawisko można zaobserwować na wykresach. Największe giełdowe dołki i początki agresywnych trendów wzrostowych miały miejsce w samym środku recesji. Na długo zanim wskaźnik PKB znowu zaczął rosnąć.
FAQ
Zasada kupowania akcji podczas recesji historycznie działała w przypadku łagodnych spowolnień gospodarczych. Jednak w przypadku poważniejszych załamań (jak pęknięcie bańki Dot-Com w 2001 roku) giełda może notować straty przez wiele miesięcy po technicznym ogłoszeniu recesji.
Nominalne PKB nie uwzględnia inflacji, dlatego może dawać iluzję wzrostu gospodarczego wynikającą z osłabienia siły nabywczej pieniądza. Z tego powodu inwestorów interesuje realne PKB, które tę inflację uwzględnia.
Śledź CrypS. w Google News. Czytaj najważniejsze wiadomości bezpośrednio w Google! Obserwuj ->
Zajrzyj na nasz telegram i dołącz do Crypto. Society. Dołącz ->
