Październikowy krach na rynku kryptowalut stał się punktem zwrotnym dla animatorów rynku i strategii opartych na swapach perpetualnych. Według giełdy BitMEX wydarzenia z 10 i 11 października zakończyły okres strukturalnej stabilności i przewidywalnych zysków.
- Spadki z 10-11 października 2025 r. wymazały około 20 mld USD wartości rynkowej,
- Mechanizmy automatycznego zmniejszania dźwigni finansowej doprowadziły do gwałtownego wycofania płynności i rekordowo płytkich arkuszy zleceń.
Krach, który zmienił wiele dla animatorów rynku
W raporcie „State of Crypto Perpetual Swaps in 2025” BitMEX określił październikowe spadki jako najbardziej destrukcyjne wydarzenie w historii zaawansowanych animatorów rynku kryptowalut. Kluczowym czynnikiem było uruchomienie na szeroką skalę mechanizmów automatycznego zmniejszania dźwigni, stosowanych przez giełdy w celu ograniczenia strat systemowych.
W praktyce oznaczało to przymusowe zamykanie zyskownych pozycji lewarowanych, w tym pozycji zabezpieczających. Strategie uznawane dotąd za relatywnie bezpieczne przestały działać zgodnie z założeniami, a animatorzy rynku zostali z niezamierzonymi ekspozycjami na rynku kasowym w warunkach gwałtownego spadku cen.
Przez lata swapy perpetualne były doskonałym źródłem alfy: zbieranie finansowania, wykorzystywanie spreadów i zaufanie do mechanizmu giełdowego utrzymującego poziomy cen.
– wskazano w raporcie.
Najpłytsze arkusze zleceń od 2022 r.
Mechanizmy automatycznego zmniejszania dźwigni zamknęły pozycje short animatorów rynku, pozostawiając ich z otwartymi pozycjami spot w spadającym rynku. Naruszenie neutralności portfeli doprowadziło do masowego wycofania płynności w IV kwartale.
W efekcie głębokość arkuszy zleceń spadła do poziomów nienotowanych od 2022 r. Jednocześnie strategia arbitrażu między rynkiem spot a kontraktami terminowymi stała się „zatłoczona”.
Giełda zwróciła uwagę, że stopy finansowania spadły do około 4%. Przy takich poziomach potencjalne zyski stały się mniej konkurencyjne niż rentowność amerykańskich bonów skarbowych.
Podział rynku i migracja w stronę on-chain
Raport opisuje również wyraźny podział wśród giełd kryptowalutowych. Z jednej strony działają platformy kojarzące strony transakcji, z drugiej – giełdy typu B-Book, pełniące rolę wewnętrznego animatora rynku i stosujące zapisy umożliwiające unieważnianie zyskownych transakcji.
Stało się jasne, że agresywne operacje B-Book zajmowały pozycje przeciwne do zleceń użytkowników i odmawiały wypłat, gdy ponosiły straty
– wskazano w raporcie. Zdaniem BitMEX praktyki te przyczyniły się do utraty zaufania i odpływu wolumenów.
Część obrotu przeniosła się na wysoko wydajne zdecentralizowane giełdy swapów perpetualnych (Perp DEX), takie jak Hyperliquid. BitMEX podkreślił jednak, że decentralizacja nie eliminuje ryzyka manipulacji rynkowej.
Jako przykład wskazano debiut tokena Plasma (XPL) we wrześniu ubiegłego r. Manipulowanie cenami niepłynnych tokenów przed uruchomieniem doprowadziło do wymuszonych likwidacji na zdecentralizowanych kontraktach perpetualnych pozbawionych wiarygodnej wyceny.
Zdaniem BitMEX przypadek ten pokazał, że przejrzystość on-chain nie zawsze chroni użytkowników skuteczniej niż sprawdzone giełdy scentralizowane.
Śledź CrypS. w Google News. Czytaj najważniejsze wiadomości bezpośrednio w Google! Obserwuj ->
Zajrzyj na nasz telegram i dołącz do Crypto. Society. Dołącz ->
