Wystarczył jeden cyberatak, aby złośliwy kod przedostał się na strony należące do ponad 178 organizacji, w tym HSBC, Zoom, BBC, CNN, Salesforce, IKEA czy producenta portfeli na kryptowaluty Ledger. Hakerzy nie musieli nawet włamywać się osobno do każdej z tych firm. Wykorzystano bowiem lukę w popularnej platformie Optimizely, której kod był automatycznie ładowany przez strony jej klientów.
- Badacze znaleźli zainfekowany kod w 188 skryptach należących do 178 organizacji.
- Złośliwe oprogramowanie było w stanie m.in. podmieniać adresy portfeli kryptowalutowych, przechwytywać dane kart płatniczych, pliki cookies oraz wykonywać zrzuty ekranu.
- Wśród zaatakowanych firm znalazły się banki, media, sklepy, linie lotnicze, firmy technologiczne oraz podmioty związane z kryptowalutami.
Jeden atak, by ucierpiało ponad 170 największych firm świata
Do ataku doszło 16 listopada. Pierwsze ślady złośliwego kodu badacze z Report URI zauważyli na stronie BBC.
Mechanizm ataku był wyjątkowo niebezpieczny, ponieważ cyberprzestępcy nie musieli nawet przejmować serwerów poszczególnych firm.
Wykorzystali bowiem lukę w procesie zakładania kont w usłudze Optimizely Experimentation i wprowadzili złośliwy kod JavaScript do projektów klientów platformy.
Optimizely jest narzędziem wykorzystywanym przez firmy m.in. do testowania różnych wersji stron internetowych i personalizowania tego, co widzą użytkownicy.
Jego skrypty pojawiają się więc automatycznie na stronach podmiotów, które korzystają z tego rozwiązania.
W praktyce oznaczało to, że użytkownik mógł wejść na prawdziwą stronę znanej firmy, korzystając z właściwego adresu i szyfrowanego połączenia, a mimo to jego przeglądarka pobierała złośliwy kod.
To tak zwany atak na łańcuch dostaw. Cyberprzestępcy zamiast atakować setki firm osobno, uderzają w jednego dostawcę technologii, z którego korzystają wszystkie pozostałe.
Bitcoin, karty płatnicze i iPhone’y. Co potrafił złośliwy kod?
Początkowo złośliwy kod działał przede wszystkim jako tzw. crypto clipper.
Jeżeli użytkownik z rynku krypto kopiował adres portfela na cyfrowe aktywa, złośliwy skrypt mógł go podmienić na adres należący do hakera.
Obsługiwane były m.in. adresy z sieci Bitcoin, Ethereum, Solana, TRON, Litecoin, Bitcoin Cash, Dogecoin oraz TON.
To szczególnie groźny mechanizm, ponieważ użytkownik nadal sam zatwierdza transakcję.
Jeżeli nie sprawdzi więc dokładnie adresu przed wysłaniem środków, kryptowaluty trafiają bezpośrednio do przestępcy i praktycznie nie ma możliwości cofnięcia takiego transferu.
Niedługo potem hakerzy rozbudowali swój kod również o mechanizm przechwytujący numery kart płatniczych, daty ważności i kody CVV, które są wpisywane bezpośrednio w formularzach stron.
Złośliwe oprogramowanie było w stanie również kraść część plików cookies i wykonywać zrzuty ekranu.
Na starszych wersjach systemów iOS i iPadOS próbowało dodatkowo uruchamiać zestawy exploitów Coruna i DarkSword.
Badacze zauważyli, że hakerzy w międzyczasie poszerzali skalę ataku w czasie rzeczywistym.
Złośliwy kod został przebudowany aż 26 razy w ciągu jednego dnia, a napastnicy stopniowo dokładali kolejne funkcje.
HSBC, Zoom, IKEA, CNN i Ledger zaatakowane
Report URI sprawdził 1611 skryptów wykorzystywanych przez Optimizely.
Aż 188 z nich, które należą do 178 organizacji, zawierało złośliwy kod. Badacze zaznaczają przy tym, że rzeczywista liczba mogła być jeszcze większa.
Najwięcej wykrytych przypadków dotyczyło sektora finansowego.
Na liście znalazły się 32 organizacje związane z bankowością i finansami, w tym HSBC na wielu rynkach, Equifax, ABN AMRO czy Paychex.
Dotknięte zostały również 23 firmy technologiczne i SaaS, w tym Zoom, Salesforce, GitLab i Bitly, oraz 20 podmiotów z branży handlu oraz mody, m.in. IKEA, ASOS, Mattel i American Eagle.
Złośliwy skrypt pojawił się także na stronach takich mediów, jak BBC, CNN, Fox News i NPR, linii i firm turystycznych, w tym Air France-KLM, a także przedsiębiorstw telekomunikacyjnych.
W sektorze kryptowalut i tradingu badacze wskazali m.in. Ledger, IG, OANDA/Coinpass, Interactive Investor oraz TMS Brokers.
Ile pieniędzy ukradli hakerzy?
W przypadku kryptowalut część strat da się śledzić bezpośrednio na blockchainie.
Według Report URI do pewnego momentu portfele powiązane z atakującymi przejęły kryptowaluty warte około 7040 dolarów, z czego około 5380 dolarów przypadało na bitcoina.
Nie oznacza to jednak, że całkowite straty wyniosły tylko kilka tysięcy dolarów.
Nie wiadomo bowiem, ilu użytkowników przekazało nieświadomie dane kart, cookies lub inne wrażliwe informacje, dlatego rzeczywista skala szkód pozostaje nieznana.
Reuters podkreśla również, że nie udało się jeszcze ustalić, ilu użytkowników rzeczywiście zostało skutecznie zaatakowanych.
Ten atak ukazuje wielki problem
Najnowszy incydent ujawnia problem, który dla przeciętnego użytkownika internetu jest praktycznie niewidoczny.
Chodzi o to, że strona dużej korporacji może wyglądać całkowicie normalnie, posiadać prawidłowy adres i certyfikat bezpieczeństwa, a mimo to uruchamiać niebezpieczny kod pochodzący od zewnętrznego dostawcy.
Scott Helme z Report URI podsumował problem krótko: zaufany JavaScript nie zawsze pozostaje zaufany.
Sprawa pojawia się również w wyjątkowo ciekawym momencie.
Google poinformowało właśnie, że zaobserwowało pierwsze przypadki wykorzystywania przez cyberprzestępców systemów AI, które potrafią automatyzować analizę luk.
To natomiast pozwala sztucznej inteligencji na tworzenie exploitów bez udziału człowieka sterującego każdym etapem procesu.
Najnowsze wydarzenia pokazują, że tempo i skala współczesnych cyberataków mogą szybko rosnąć, podczas gdy jedna luka u popularnego dostawcy technologii może narazić jednocześnie setki dużych organizacji i miliony ich użytkowników.
Śledź CrypS. w Google News. Czytaj najważniejsze wiadomości bezpośrednio w Google! Obserwuj ->
Zajrzyj na nasz telegram i dołącz do Crypto. Society. Dołącz ->