W pierwszych czterech miesiącach 2026 r. deficyt budżetu państwa wyniósł 89,29 mld zł i osiągnął już 32,9% całorocznego limitu przewidzianego w ustawie budżetowej. Dane opublikowane 15 maja 2026 r. przez Ministerstwo Finansów pokazują dalszy wzrost luki między dochodami a wydatkami państwa, mimo wyższych wpływów z VAT i CIT.
- Deficyt budżetu wzrósł o ponad 19 mld zł względem marca 2026 r., gdy wynosił 69,6 mld zł,
- Koszty obsługi długu Skarbu Państwa zwiększyły się o 60,3% rdr i sięgnęły 23,5 mld zł.
Dochody budżetu rosną wolniej niż potrzeby państwa
Z szacunkowych danych resortu finansów wynika, że dochody budżetu państwa po kwietniu 2026 r. wyniosły 187 mld zł, czyli 28,9% planu rocznego.
Oznacza to wzrost o około 6% rok do roku, jednak tempo poprawy pozostaje ograniczone wobec wysokich wydatków państwa.
Dochody podatkowe osiągnęły 168,4 mld zł. Największą część stanowiły wpływy z podatków pośrednich – głównie VAT i akcyzy – które łącznie przyniosły 145,25 mld zł.
Wpływy z VAT wyniosły 113,5 mld zł i były wyższe o 1,5% rdr.
Ministerstwo Finansów wskazało, że pozytywny wpływ na pobór podatku miał wzrost produkcji przemysłowej i sprzedaży detalicznej w marcu 2026 r.
Jednocześnie resort zaznaczył, iżwejście w życie Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) skróciło domyślny termin zwrotu VAT z 60 do 40 dni.
Efektem były szybsze zwroty podatku dla przedsiębiorców na przełomie kwietnia i maja.
Znacznie mocniej wzrosły dochody z CIT, które osiągnęły 40,2 mld zł, czyli o 18,1% więcej niż rok wcześniej.
Resort tłumaczy to m.in. podwyższeniem stawki CIT dla banków od 2026 r. oraz wyższymi wpłatami z rozliczeń rocznych przedsiębiorstw.
PIT nadal na minusie przez reformę samorządową
Najbardziej nietypowym elementem danych budżetowych pozostają ujemne wpływy z PIT. Po czterech miesiącach 2026 r. wyniosły one minus 23,7 mld zł.
Ministerstwo Finansów wyjaśnia, że jest to bezpośredni efekt reformy finansowania jednostek samorządu terytorialnego. W 2026 r. większa część wpływów z PIT trafia do samorządów, co ogranicza udział budżetu centralnego.
W okresie styczeń-kwiecień 2026 r. samorządy otrzymały z PIT 89,4 mld zł wobec 80,3 mld zł rok wcześniej, co oznacza wzrost o 11,4%.
Jednocześnie całkowite wpływy z PIT – liczone łącznie dla budżetu państwa i JST – wzrosły o 14% rdr do 65,7 mld zł.
Resort podkreślił również, że w pierwszych miesiącach roku zastosowano podwójne raty przekazywane samorządom, co dodatkowo obniżyło udział budżetu centralnego w dochodach z PIT.
Rosną koszty długu i wydatki na obronność
Wydatki budżetu państwa po kwietniu osiągnęły 276,3 mld zł, co stanowi 30,5% planu rocznego. To wzrost o 3,2% rdr.
Największą pozycją wydatkową pozostaje Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na który przeznaczono 66 mld zł.
Na obronność wydano 31,8 mld zł, a na obsługę długu Skarbu Państwa 23,5 mld zł.
Właśnie koszty długu rosną obecnie najszybciej. Rok wcześniej wynosiły 14,66 mld zł, co oznacza wzrost o ponad 60% rdr.
Wzrost kosztów obsługi długu jest bezpośrednio związany zarówno z wysokimi potrzebami pożyczkowymi państwa, jak i utrzymującymi się wysokimi rentownościami obligacji.
Rynek uważnie obserwuje tempo narastania deficytu, ponieważ wpływa ono na koszt przyszłego finansowania.
15 maja 2026 r. rentowność polskich obligacji 10-letnich wynosiła około 5,954%, wobec 5,401% rok wcześniej.
Wyższe oprocentowanie oznacza większe koszty emisji nowego długu, szczególnie w kontekście planowanych wydatków na modernizację armii i bezpieczeństwo.
Budżet środków europejskich coraz mocniej pod kreską
Pogorszył się również wynik budżetu środków europejskich.
Po kwietniu 2026 r. deficyt w rozliczeniach z Unią Europejską wyniósł 11,3 mld zł, podczas gdy rok wcześniej było to 1,86 mld zł.
Dochody niepodatkowe wyniosły natomiast 18,4 mld zł i były nieznacznie wyższe niż przed rokiem.
Budżet zasiliły m.in. wpływy z aukcji uprawnień do emisji CO2 w wysokości około 1,1 mld zł, choć były one o około 19% niższe niż w analogicznym okresie 2025 r.
Tegoroczna ustawa budżetowa zakłada maksymalny deficyt na poziomie 271,74 mld zł, przy dochodach 647,2 mld zł i wydatkach 918,94 mld zł. Po czterech miesiącach wykorzystano już niemal jedną trzecią dopuszczalnego limitu deficytu.
Śledź CrypS. w Google News. Czytaj najważniejsze wiadomości bezpośrednio w Google! Obserwuj ->
Zajrzyj na nasz telegram i dołącz do Crypto. Society. Dołącz ->
