To nie science fiction! Polska ma już własny komputer kwantowy

Polska właśnie otrzymała dostęp do technologii, o której zwykle mówi się w kontekście USA, Chin i największych laboratoriów świata. W Poznaniu uruchomiono komputer kwantowy, który ma pomóc studentom, naukowcom i firmom uczyć się korzystania z obliczeń kwantowych, zanim staną się one codziennym narzędziem w biznesie, medycynie czy cyberbezpieczeństwie.

• W Poznańskim Centrum Superkomputerowo-Sieciowym uruchomiono komputer kwantowy PIAST-Q, działający w ramach europejskiego programu EuroHPC.
• To część większej unijnej inicjatywy, która ma dać naukowcom i firmom dostęp do technologii kwantowych bez konieczności wyjeżdżania za granicę.
• Politechnika Poznańska uruchomiła także własny komputer kwantowy IQM Radiance R1. Uczelnia chce wykorzystać go do budowania kadry, która będzie się specjalizować w tej technologii.

Komputer kwantowy w Poznaniu

Polska wykonała właśnie ważny krok w stronę technologii, o której od lat mówi się jak o jednym z największych przełomów XXI wieku.

W Poznaniu uruchomiono komputer kwantowy PIAST-Q, który znajduje się w Poznańskim Centrum Superkomputerowo-Sieciowym.

To o tyle ważne, że do tej pory podobne rozwiązania kojarzyły się głównie z największymi laboratoriami świata, globalnymi korporacjami i państwami, które wydają miliardy na technologiczny wyścig.

Tego typu maszyny są tworzone do zupełnie innych zadań niż te, które oferują nam komercyjne sprzęty.

Ich zadaniem jest pomoc w rozwiązywaniu problemów, które dla zwykłych komputerów są niewykonalne, między innymi ze względu na wysokie zapotrzebowanie na moc obliczeniową.

W praktyce może chodzić np. o projektowanie nowych leków, badanie materiałów, optymalizację transportu, modelowanie procesów chemicznych czy rozwój cyberbezpieczeństwa.

To nadal technologia będąca na wczesnym etapie, więc nikt rozsądny nie powinien oczekiwać, że jutro komputer kwantowy rozwiąże wszystkie problemy świata.

PIAST-Q został uruchomiony w ramach projektu EuroQCS-Poland, który jest częścią europejskiej inicjatywy EuroHPC.

Unia Europejska buduje sieć komputerów kwantowych i superkomputerów, aby europejscy naukowcy, firmy oraz instytucje publiczne nie musieli w całości polegać na technologii z USA czy Chin.

Polska dostała w tym układzie ważne miejsce, bo jedna z takich maszyn działa właśnie w Poznaniu.

Projekt jest współfinansowany przez Ministerstwo Cyfryzacji, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz EuroHPC Joint Undertaking.

Według rządowych informacji koszt zakupu i instalacji PIAST-Q wyniósł 12,28 mln euro. To duża kwota, ale w świecie infrastruktury badawczej nie chodzi wyłącznie o sam sprzęt, a o ludzi, którzy będą potrafić z niego korzystać.

Za polską część projektu odpowiada konsorcjum EuroQCS-Poland. Jego koordynatorem jest wspomniane wyżej Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe, a w przedsięwzięciu uczestniczą także Centrum Fizyki Teoretycznej PAN, Creotech Instruments oraz Uniwersytet Łotewski.

To nie jedyny komputer kwantowy w Poznaniu

Równolegle swoje plany coraz śmielej realizuje Politechnika Poznańska, która uruchomiła komputer kwantowy IQM Radiance R1 dostarczony przez fińską firmę IQM Quantum Computers.

Dla uczelni to ważne, ponieważ lokalny sprzęt daje studentom i badaczom możliwość nauki na prawdziwej infrastrukturze, a nie wyłącznie na symulatorach albo slajdach z konferencji.

Politechnika zapowiedziała również nowe kierunki kształcenia związane z technologiami kwantowymi.

Od października 2026 roku uczelnia chce rozpocząć rekrutację na kierunek inżynierski „Technologie kwantowe”, a także uruchomić studia magisterskie skoncentrowane na obliczeniach kwantowych.

To może być jeden z ważniejszych elementów całego projektu, bowiem sam sprzęt bez czynnika ludzkiego szybko staje się jedynie drogą ciekawostką.

W praktyce największy sens tej inicjatywy polega właśnie na budowaniu kompetencji.

Komputery kwantowe nie zastąpią dziś klasycznych komputerów i nie będą używane do codziennych zadań.

Mogą natomiast stać się narzędziem do rozwiązywania bardzo konkretnych, trudnych problemów.

Jeżeli Polska chce mieć w tej dziedzinie własnych specjalistów, musi zacząć ich szkolić już teraz, a nie dopiero wtedy, gdy technologia zostanie już podzielona między największych graczy.

Dlatego uruchomienie komputera kwantowego w Poznaniu oznacza, że polscy naukowcy, studenci i firmy dostają dostęp do narzędzia, na którym mogą uczyć się technologii kolejnej dekady.

A w tego typu wyścigach technologicznych największą przewagę mają nie ci, którzy najgłośniej mówią o innowacjach, tylko ci, którzy najwcześniej zaczynają z nimi realnie pracować.