Prezydent Karol Nawrocki i prezes NBP Adam Glapiński zaproponowali inicjatywę dotyczącą finansowania polskiej armii. Zamiast korzystać z unijnego programu pożyczkowego SAFE, z którego kraj mógłby pozyskać 40 mld euro, proponują krajową alternatywę, zakładającą finansowanie zbrojeń bez zaciągania zobowiązań w Unii Europejskiej.
- Karol Nawrocki i Adam Glapiński zaproponowali program “SAFE 0%.”, zgodnie z którym to bank NBP, a nie Unia Europejska, miałby wyłożyć ok. 185 mld zł na rozwój polskich sił zbrojnych.
- Bezpośrednie finansowanie rządu przez bank centralny jest nielegalne, dlatego plan najprawdopodobniej oprze się na wyprzedaży części rekordowych rezerw złota i przekazaniu zysków do budżetu państwa.
NBP wesprze polskie zbrojenia dzięki sprzedaży złota?
Zaproponowany plan ma jednak problem – banki centralne nie mogą bezpośrednio finansować deficytu budżetowego, skupując obligacje emitowane przez rząd, któremu brakuje środków.
To niezgodne z polskim prawem i traktatami unijnymi. Prezes Glapiński stanowczo wykluczył także wykorzystanie mechanizmów znanych jeszcze z czasów pandemii – skupowania obligacji na rynku wtórnym.
Szczegółów planu nie podano, jednak rozwiązaniem mogą okazać się zgromadzone przez NBP, rekordowe rezerwy złota (550 ton na pod koniec 2025 roku).
Bank posiada dzięki nim ogromne, niezrealizowane zyski, jednak zgodnie z przepisami, nie może powiększyć swojego wyniku finansowego o te kwoty, dopóki fizycznie nie sprzeda kruszcu.
Gdyby jednak zdecydował się na upłynnienie części rezerw po obecnych cenach, zyskałby środki, z których – zgodnie z ustawą – 95% trafiłoby bezpośrednio do kasy państwa. I to w pełni legalnie.
Mamy dla SAFE konkretną, polską, bezpieczną i suwerenną alternatywę, która nie będzie wiązała się z żadnymi odsetkami finansowymi, więc jest to “SAFE 0%.
– powiedział Nawrocki po spotkaniu z prezesem NBP.
Realizacja takiego scenariusza wymagałaby jednak ścisłej współpracy NBP z rządem.
Ten, obecnie skłania się ku finansowaniu unijnemu dzięki programowi SAFE, argumentując to korzystnymi warunkami pożyczki, jednak nie wyklucza połączenia obu źródeł.
Krytycy pomysłu “SAFE 0 proc.” obawiają się jednak, że zaangażowanie NBP w wydatki rządowe na tak wielką skalę mogą podważać jego niezależność.
Czasu na ostateczne decyzje jest niewiele. Prezydent Nawrocki ma złożyć podpis pod ustawą o programie SAFE do 20 marca.
Śledź CrypS. w Google News. Czytaj najważniejsze wiadomości bezpośrednio w Google! Obserwuj ->
Zajrzyj na nasz telegram i dołącz do Crypto. Society. Dołącz ->