Kryptowaluty zastępują Polakom kasyno? Aż 1/3 inwestorów zmaga się z „hazardyzacją finansów”

Aż 1/3 Polaków, którzy inwestują w kryptowaluty, może zmagać się ze zjawiskiem „hazardyzacji finansów”, ostrzega dr Michał Bujalski. O co chodzi?

• 30% polskich inwestorów może mylić inwestowanie w kryptowaluty z hazardem.
• Obecnie na polskim rynku cyfrowych aktywów jest od 2 do 4 mln osób.

Polacy mylą inwestowanie z hazardem?

Jak wynika z różnych szacunków na rynku kryptowalut jest od 2 do 4 mln Polaków. Z kolei z najnowszego badania Instytutu Psychiatrii i Neurologii, co trzecia osoba z tej grupy myli inwestowanie z hazardem.

Badanie przeprowadzone zostało na grupie tysiąca osób, które lokują kapitał na rynku kryptowalut. I okazało się, że 31% doświadcza takich oto zachowań:

• obsesyjne myślenie o kryptowalutach,
• ciągłe sprawdzanie kursów i stanu portfela,
• zaniedbywanie codziennych obowiązków na rzecz inwestycji,
• utrata kontroli nad inwestowanymi kwotami,
• odgrywanie się, czyli “gonienie strat”,
• inwestowanie pod wpływem emocji,
• problemy w relacjach rodzinnych i społecznych.

Jakby tego było mało, aż 86% inwestorów, którzy lokują kapitał w kryptowalutowach, grało przez ostatni rok w gry hazardowe. 28% ma objawy hazardu problemowego.

Kolejne dane? 41% zainwestowało w jakąś kryptowalutę raz w miesiącu, 33% rzadziej niż raz na miesiąc, 21% co najmniej raz w tygodniu, a 5% robiło to codziennie lub prawie codziennie.

Aż 31% sprawdza notowania każdego dnia. I, co jest chyba najgorsze, 40% pożyczało środki na zakup kryptowalut.

Hazardyzacja finansów

Dr Michał Bujalski, socjolog z Uniwersytetu Warszawskiego, który pracował nad badaniem podaje, że tzw. “hazardyzacja finansów” to proces, w którym w tradycyjnym inwestowaniu pojawiają się mechanizmy psychologiczne znane z gier hazardowych.

Obserwujemy zjawisko, które nazywamy “hazardyzacją finansów”. Podkreślam, że inwestowanie to nie to samo co hazard, ale pewne jego rodzaje są uhazardowiane poprzez wykorzystanie skłonności inwestorów indywidualnych do gonienia strat, potrzeby utrzymania poziomu ekscytacji i poszukiwania emocji oraz asymetrycznych preferencji hazardowych (unikania ryzyka przy zysku, ale większej skłonności do ryzyka przy stratach)

– tłumaczył mediom wspomniany ekspert.

Warto dodać, że jeżeli ktoś wykazuje patologiczne zachowanie inwestycyjne, np. inwestuje pożyczony kapitał, faktycznie powinien zastanowić się nad swoim podejściem. Inwestować można, a w obecnych warunkach ekonomicznych wręcz powinno się, ale należy to robić środkami, które w najgorszym wypadku możemy stracić.

Badania, rozpoczęte w 2023 roku i zakończone w 2024, składały się z dwóch etapów. Objęło część jakościową (6 grup fokusowych, N=48) oraz ilościową (N=1000 inwestorów w wieku 18–50 lat). Jak zauważa dr Bujalski, chociaż nie było to badanym obszarem, podczas pogłębionych wywiadów z uczestnikami rynku kryptowalut pojawiały się liczne wątki dotyczące niezależności, nieufności wobec instytucji publicznych (szczególnie w obszarze finansów) oraz silna potrzeba indywidualizacji.