Europa cierpi przez taryfy celne Trumpa. Czego powinniśmy się obawiać?

Nowe amerykańskie cła coraz mocniej uderzają w europejską gospodarkę, powodując spadki zysków, spowolnienie inwestycji i niepewność wśród kluczowych firm przemysłowych. UE szuka kompromisu, ale przygotowuje się na eskalację.

• Wyniki finansowe europejskich firm pokazują wyraźny wpływ amerykańskich ceł – zyski spadają, a inwestycje hamują,
• UE prowadzi negocjacje z administracją Trumpa, ale szykuje również środki zaradcze o wartości nawet 72 miliardów euro.

Rosnąca presja gospodarcza

Sezon wyników finansowych w Europie nie pozostawia złudzeń – protekcjonistyczna polityka handlowa Donalda Trumpa zaczyna boleśnie odbijać się na kondycji przedsiębiorstw.

Prognozy zysków firm z indeksu Stoxx Europe 600 zostały skorygowane z początkowego spadku o 0,2% do aż 0,7%, według danych LSEG. Powodem są coraz częstsze sygnały o rzeczywistych skutkach nowych taryf celnych nakładanych przez USA.

Wśród najbardziej dotkniętych firm znalazł się Jaguar Land Rover, który zanotował aż 15,1% spadku sprzedaży detalicznej w kwartale zakończonym 30 czerwca. Bezpośrednim powodem była całkowita blokada eksportu do Stanów Zjednoczonych w kwietniu – efekt nowych barier celnych.

Również Volvo Group poinformowało o ograniczeniu mocy produkcyjnych w Ameryce Północnej. Prezes firmy, Martin Lundstedt, wskazał nie tylko na taryfy, ale również na przyszłe regulacje EPA dotyczące emisji, które wchodzą w życie w 2027 roku. Niepewność co do przyszłości rynku i jego zasad działania skutkuje wstrzymywaniem decyzji inwestycyjnych.

Podobny przekaz płynie z Norwegii. Tomra Systems, producent maszyn do recyklingu, donosi, że klienci rezygnują z zakupów, obawiając się niepewności makroekonomicznej i eskalacji wojny handlowej. Z kolei szwajcarski ABB przyznaje, że jego dział robotyki napotyka opór inwestorów i klientów, którzy przyjmują postawę „czekamy i obserwujemy”.

UE między dyplomacją a środkami zaradczymi

Wobec groźby dalszych ceł i zbliżającego się terminu 1 sierpnia – wyznaczonego arbitralnie przez Trumpa – Unia Europejska znajduje się pod rosnącą presją. Choć trwają rozmowy z amerykańską administracją, Bruksela równolegle opracowuje plan odwetu.

Karoline Leavitt, rzeczniczka Białego Domu, przyznała, że UE wykazuje wolę porozumienia i analizuje „sposoby na obniżenie taryf i barier pozataryfowych”. Jednak europejscy decydenci nie zamierzają pozostawiać sprawy wyłącznie dyplomacji.

Michał Baranowski z Ministerstwa Rozwoju Gospodarczego i Technologii w rozmowie z CNBC przedstawił dwutorową strategię UE: negocjacje z USA prowadzone w dobrej wierze oraz przygotowanie odpowiedzi w formie środków zaradczych. Wśród nich znalazły się działania względem ceł na stal i aluminium, jak również pakiet „ceł wzajemnych” o wartości aż 72 miliardów euro.

Działania te są wyraźnym sygnałem, że UE traktuje sprawę poważnie. Bruksela monitoruje też reakcje innych państw, które również padają ofiarą polityki celnej Trumpa, choć – jak zaznaczył Baranowski – koordynacja między nimi nie jest celem samym w sobie.

Dlaczego relacje transatlantyckie są kluczowe?

Obecny konflikt handlowy to nie tylko gra o polityczne punkty, ale realne ryzyko dla dwóch największych bloków gospodarczych świata. UE i USA razem odpowiadają za 30% światowego handlu towarami i usługami oraz 43% globalnego PKB. W 2024 roku łączna wartość wymiany handlowej między nimi wyniosła 1,68 biliona euro (1,96 bln USD), co daje średnio 4,6 miliarda euro dziennie.

Te ogromne liczby pokazują, że obie strony są od siebie głęboko zależne. Współpraca handlowa napędza gospodarki, zapewnia miejsca pracy, stabilizuje łańcuchy dostaw i wzmacnia konkurencyjność przedsiębiorstw.

Mimo to Donald Trump od lat zarzuca UE nieuczciwe praktyki handlowe, zwracając uwagę na nadwyżkę w europejskim bilansie wymiany handlowej z USA. Traktuje ją jako dowód na to, że Europa korzysta kosztem amerykańskiego przemysłu – co jego zdaniem wymaga stanowczej reakcji.